i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Schijndel
Tags:

De Zusters van Schijndel

vertelde op 6 december 2009 om 15:18 uur

In zijn pogingen om het lager onderwijs voor meisjes katholiek te maken, richtte pastoor Antonius van Erp in 1836 een eigen zustercongregatie op, die hem de nodige leerkrachten zou moeten leveren. Dat werd de Congregatie van de Zusters van Liefde van Jezus en Maria, Moeder van Goede Bijstand te Schijndel, kortweg de Zusters van Schijndel.

Uit zijn tijd als kapelaan in Boxtel kende Van Erp Mieke de Bref, die de wens te kennen had gegeven een leven als religieuze te willen leiden. Hij kwam tot de overtuiging dat Mieke was voorbestemd om met hem de eerste grondslag te leggen voor een nieuwe congregatie.

In het voorjaar van 1835 vertrok Mieke de Bref naar het klooster van de Tilburgse Zusters van Liefde om daar haar noviciaat door te brengen onder leiding van pastoor Zwijsen en Moeder Michaël Leijsen. Niet lang daarna trad ook Catharina de Leijer in bij de Tilburgse zusters met als bestemming de nieuwe Schijndelse congregatie van pastoor Van Erp. Mieke de Bref werd in april 1836 geprofest en in oktober 1836 vertrok ze als zuster Vincentia naar Schijndel in gezelschap van een Tilburgse zuster. Binnen drie weken na de stichting arriveerde daar ook Zr. Rosalia (Catharina de Leijer).

Ondertussen was de nieuwe pastorie in De Kluis klaar en konden de zusters hun intrek nemen in de oude pastorie aan de Heikant. Op 1 november 1836 werd de congregatie officieel gesticht: de Zusters van Schijndel konden beginnen. Pastoor Van Erp kreeg in 1837 toestemming van Gedeputeerde Staten voor het oprichten van een bijzondere lagere school en bij het klooster in de oude pastorie werd een aantal schoollokalen gebouwd. Onder leiding van de eerste moeder-overste Mieke de Bref, die inmiddels een onderwijsbevoegdheid had gehaald, kon de lagere school van start gaan.

De ouders van de Schijndelse meisjes waren echter nog niet enthousiast. Het merendeel bleef zijn dochters gewoon naar de openbare school van meester Kaub sturen. Dat was natuurlijk niet leuk voor de kersverse congregatie, die met een groeiend aantal zusters afhankelijk was van inkomsten uit de toch al niet te hoge schoolgelden. Maar Pastoor Van Erp zat niet voor één gat gevangen. Hij had wel een oplossing voor halsstarrige ouders. Vanaf de kansel maakte hij bekend dat alle meisjes die niet het onderwijs zouden gaan volgen bij de zusters, uitgesloten zouden worden van de Eerste Heilige Communie. Daarmee was zijn nieuwe school en zijn congregatie gered. Het machtswoord van Van Erp sloeg bij de Schijndelse bevolking in als een bom. Op maandagmorgen zag meester Kaub met grote verbazing dat de meisjes van katholieke huize afscheid kwamen nemen.

De congregatie begon daarna aan een bloeiperiode. De eerste vestiging van de congregatie buiten Schijndel kwam in 1856 tot stand in Geldrop. Niet toevallig, want hier was Franciscus, de broer van Antonius van Erp, pastoor. Ook hij was er van overtuigd dat een klooster (een Liefdesgesticht) in zijn parochie een heilzame werking zou kunnen hebben voor het onderwijs aan meisjes en de verzorging van zieken en ouderen.

In Schijndel besloot pastoor Van Erp intussen een ‘normaalschool’ op te richten om te kunnen voldoen aan de toenemende vraag naar onderwijzeressen uit de kring van de zusters. Deze werd in 1896 verheven tot kweekschool. Maar dat heeft de stichter van de congregatie zelf niet meer mogen meemaken. In 1861 overleed pastoor Van Erp vrij plotseling. De groei van de congregatie ging na zijn dood echter door. Na de stichting van het klooster in Geldrop in 1856 volgden nog vele stichtingen van de Schijndelse Zusters in heel Brabant maar ook daarbuiten. In de periode tot 1929 kwam een dertigtal nieuwe kloosters van de congregatie tot stand.

De Zusters van Schijndel hebben op 1 november 2006 het 170-jarig bestaan van hun congregatie in Schijndel gevierd. Op hun website vind je een uitgebreide geschiedenis van de congregatie. Voor hun jubileum In 2011 is Henk Beijers bezig aan het samenstellen van een groot gedenkboek.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (6)

Geert Schrijen zei op 16 december 2009 om 21:57 uur

Ook in Sint-Anthonis hebben de Zusters veel voor het onderwijs betekend. Ze zijn zo"n 2 jaar geleden weer terug gegaan naar Schijndel.

Will van Goethem-Wegter zei op 10 augustus 2010 om 13:58 uur

Het is u vast wel bekend, dat Mevr.R. Marien-oude Groeniger een boek heeft geschreven over het werk van de zusters in Borne.
Jammergenoeg zijn de meeste overleden,en enkele wonen nog in Twente.
Wij hebben nog regelmatig contact met hen!Ik ben zelf een oudleerling van de kweekschool. Will van Goethem -Wegter

henk beijers zei op 11 augustus 2010 om 08:52 uur

@Will van Goethem-Wegter
Geachte mevrouw van Goethem,
Het boek van Borne is mij bekend. Mijn opdracht is echter om de geschiedenis van de zusters te beschrijven voor wat betreft de situatie in Schijndel zelf, dus moederhuis, Barbaraklooster, weeshuis en huize Lidwina [ziekenhuis] en verder is het de bedoeling dat ik een inkijk maak in hun kloosterleven in z'n algemeenheid ......dus spiritualiteit, liefdewerken, kapittels en constituties etc.. Het moet een jubileumboek worden dat de gemeente Schijndel op 1 nov. 2011 wil aanbieden als cadeau voor de jubilerende congregatie nl. op de viering van het 175-jarig bestaan.
Met vriendelijke groeten
Henk Beijers

Jos van Santen zei op 27 december 2013 om 18:40 uur

Geachte Henk Beijers,
Ik heb vanaf 1965 tot en met een deel van 1969 op kostschool (de MAVO kant, niet de Kweekschoolkant) gezeten in de Pastoor van Erpstraat.
Dit internaat maakte deel uit van het gebouw waarin óók het moederhuis gezeteld was - reden waarom ik me afvraag of er nog foto's zijn van de inrichting van de kostschool zoals hij destijds in gebruik was.
En dan heb ik het met name over de refter; de recreatiezaal (met de enorme dikke, ingebonden Katholieke Illustraties, die daar voor ons vertier lagen); het rijtje cabines met een piano in elke cabine; de verschillende slaapzalen met chambrettes, zoals daar o.a. was de Blauwe zaal; de binnenplaats; de speelplaats aan de zijkant van het internaat/klooster, die 's-winters, áls het vroor, onder water gezet werd, zodat we daar konden schaatsten (of was het alleen baantje glijden ... dát weet ik niet meer).

Helaas bestonden in die tijd nog geen digitale camera's, nóch was het gebruikelijk dat kinderen van twaalf überhaubt een camera bezaten, vandaar dat ik maar zéér weinig foto's heb van mijn tijd daar.

Mocht u nog foto's hebben van het internaat, of me misschien kunnen zeggen of u nog zusters kent die fotoboeken hebben, zou u me dit dan willen laten weten?

Hartelijke groet,
Jos van Santen.


Evert Meijs zei op 13 november 2017 om 20:42 uur

Geachte heer, momenteel wil ik als beiaardier van o.a. Schijndel en Son gaan werken aan een artikel over het luidklokje van het voormalige klooster in Son. Beschikt u over nadere informatie, hiervoor?

Annemarie van Geloven
Annemarie van Geloven bhic zei op 14 november 2017 om 10:04 uur

Beste Evert Meijs, voor informatie over dit luidklokje kunt u het beste contact opnemen met het Erfgoedcentrum Kloosterleven te Sint Agatha https://www.erfgoedkloosterleven.nl/
Daar berust het archief van de Zusters van Schijndel. In 1878 is het klooster in Son opgericht. Een zuster hield daar kronieken bij. Die bevatten veel waardevolle informatie.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 12 augustus 2009 om 11:18 uur

De Zusters een zorg

vertelde op 10 december 2009 om 11:13 uur

Een Schijndels ziekenhuis

vertelde op 27 juni 2016 om 12:42 uur

Sint-Jozefklooster in Schijndel

vertelde op 30 juni 2016 om 15:09 uur

Gesticht van de Zoete Moeder in Den Bosch