i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Geffen
Tags:

Peter van Grinsven (1521-1589)

vertelde op 14 maart 2009 om 14:14 uur

Deze 16e-eeuwse Geffenaar van geboorte heeft zichzelf het eeuwige leven gegeven door zijn (aanzienlijke) vermogen in te zetten voor de opleiding van katholieke priesters. Tot in de jaren zeventig van de vorige eeuw hebben aankomende priesterstudenten met een beurs van de fundatie Peter van Grinsven in Leuven kunnen studeren.

Peter was de jongste zoon uit het huwelijk van Eijmbert Peters van Grinsven en Hillegond Peter Broessen. Zijn grootouders, Peter Eijmberts van Griensvenne en Hillegond Jacob Lauwrijs van Houthuizen kwamen uit Den Dungen.

Na zijn priesterwijding trok  Peter van Grinsven naar Leuven om daar aan de universiteit te gaan studeren. Hij promoveerde tot Artium Magister (meester in de vrije kunsten, humaniora) en begon zijn geestelijke carrière als kapelaan in Leuven. Dat was onder pastoor Franciscus van der Velde uit Son, die later onder de naam Sonnius bekend werd als de eerste bisschop van Den Bosch. 

In 1561 deelde de paus de bisdommen in de Nederlanden opnieuw in. Het indelingsplan was opgezet door Sonnius, die als beloning voor zijn inspanningen op 10 maart 1561 tot eerste bisschop van 's-Hertogenbosch werd benoemd. Peter van Grinsven, zijn voormalige kapelaan en nu officieel sigillifer (zegelbewaarder) van de bisschop,  kreeg de opdracht een geschikte zetelplaats voor de op te richten bisdommen Roermond en Den Bosch voor te bereiden.

Bij de benoeming van Sonnius tot bisschop van Den Bosch in 1561 vestigde ook Peter van Grinsven zich in deze stad. Op 27 mei 1562 werd hij ook kanunnik van de Sint-Jan. Daarnaast bekleedde hij de functie van openbaar notaris in ’s?Hertogenbosch.

Al deze functies bezorgden hem een goed inkomen. Hij besloot zijn grote vermogen te gebruiken om aankomende priesters te gaan ondersteunen. Bij testament stichtte hij 15 studiebeurzen, in de eerste plaats bedoeld voor de eigen familie, en meer in het bijzonder voor de nazaten van zijn oudere broer Peter Eijmbert van Griensven. Voor het geval dat die geen beroep zouden doen op een beurs, had Peter van Grinsven een heel systeem uitgedacht om de beurzen toch toe te kennen.

In tweede instantie kwamen de nazaten van zijn vader Eijmbert Peters van Grinsven en zijn grootouders aan de beurt. Als ook dat niets opleverde, kon het geld gaan naar inwoners van de plaatsen Geffen en Den Dungen. En ten slotte kwamen eventueel personen uit het Maasland, uit Megen of uit Ravenstein in aanmerking voor financiële ondersteuning.

Om een beurs te krijgen moest er ook nog een studieplan geregeld worden, waarbij duidelijk gemaakt werd hoe de hele schoolperiode onder een streng toezicht aan opvoeding en opleiding gewijd zou zijn. Zo’n opleidingstraject liep via de allerlaagste klassen van het beginonderwijs in ’sHertogenbosch tot aan het afstuderen aan de Leuvense Universiteit. De beurs was alleen voor de opleiding tot priester, zoals duidelijk in het testament staat:

”De stichting is voor het opleiden van aanstaande Rooms Katholieke geestelijken, en wie van dat pad afwijkt moet worden afgezet en door een andere student vervangen worden”. De beurzen waren ook een poging van Van Grinsven om een dam op te werpen tegen de opkomende Reformatie, door te investeren in de kennis en kunde van aankomende priesters.

Peter van Grinsven voerde een eigen wapen dat we onder meer kennen van zijn grafzerk in de Sint -Jan. De wapenspreuk “per ardua dulcedo” betekent letterlijk “door de moeilijkheden heen de zoetheid”. Dat lijkt een variant op de wapenspreuk van zijn meerdere, bisschop Sonnius, die in zijn wapen de spreuk “Sine onere nihil” ofwel “niets zonder moeite” voerde. Een hedendaagse variant kennen we als: "eerst het zuur dan het zoet" (maar die komt van een calvinist).

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (7)

gerard van grunsven zei op 15 juli 2008 om 18:11 uur

ben gerard van grunsven en ik
ben nazaat van geffen lithse
tak.
aangehuwd oa. van nouhuis
van kessel romijnders
de bijl de graaf.ook nog
van maren.
dus best bekende voorouders

Emile van Waegeningh zei op 25 juli 2008 om 22:00 uur

Bijzonder verhaal; ditzelfde familiewapen met zelfde wapenspreuk wordt volgens het Gemeentearchief van Roermond en het Centraal Bureau voor Genealogie toegekend aan een geheel andere familie, nl de familie van Waegeningh.
Wat zijn jullie bronnen?

Rien Wols bhic zei op 28 juli 2008 om 14:20 uur

Dag Emile,
Bron van dit verhaal is het boek van A. van der Does de Willebois, Studiebeurzen : beurzenstichting voor de stad en voormalige meijerij van ’s-Hertogenbosch (’s-Hertogenbosch, 1904-1906) geweest.
Vriendelijke groet,

van Griensven zei op 4 april 2020 om 14:58 uur

we hebben pas achternamen gekregen in 1811 dus de datums kloppen niet
of de achternamen waren niet officieel en zelf toe gepast

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 6 april 2020 om 14:34 uur

Hallo meneer of mevrouw Van Griensven, bedankt voor uw berichtje. Vrijwel alle inwoners hadden ook vóór de inlijving van Nederland door Frankrijk al een familienaam. Die was inderdaad niet officieel geregistreerd maar werd wel volop gebruik, zoal terug te vinden in de doop-, trouw- en begraafboeken (en vele andere archieven).

Via deze link vind je daar nog veel meer informatie over terug: http://www.naamkunde.net/?page_id=161

van Griensven zei op 10 april 2020 om 09:19 uur

dank u voor de reactie , maar dat weet ik , ik ben in strijd met een paar familie leden , door dit artikel en de stamboom denken ze dat we allemaal familie zijn maar dat is net zo ! ik weet ,wat u en bijna niemand weet , heb zo'n 45 jaar geleden mijn naam op gezocht in een encyclopedie en daar stond in dat mijn naam gegeven is naar de veengrond griensveen en omdat we daar weggegaan zijn is het van Griensven geworden , de veengronden hadden door de bevolking namen gekregen om ze uit elkaar te houden , griendtsveen , grunsveen , griensveen , grinsveen enz. vind het schandalig dat de namen van de veen gronden nergens vermeld staan door de overheid of gemeente , alleen Jan v d Griendt heeft de veengronden gekocht van de gemeente deurne en ze afgegraven en het dorp Helenaveen gesticht [ voor zijn vrouw Helena ] zijn zoons het dorp Griendtsveen gesticht voor hun vader , en daar moeten we het meen doen ! dus de nabestaanden van Peter van Grinsven , wie de naam net als wij door het weg gaan van grinsveen , van Grinsven gekregen hebben , natuurlijk hebben ze de naam toegevoegd maar op de stamboom hebben ze de voorouders de achternaam gegeven van waar ze verbleven en dat is fout toch ? ze heten allemaal van Grinsven van deze tak , en dat wapen is persoonlijk voor deze tak , en niet voor mensen met de zelfde achternaam wie ook op grinsveen geleefd hebben , het streek wapenschild is officieel voor ons allemaal , en misschien kan u alle namen van de veengronden boven water halen en ergens vermelden zo dat er geen misverstanden meer kunnen ontstaan , dat zou mooi zijn , groetjes A.H.P. van Griensven Jan

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 11 april 2020 om 15:23 uur

Goedemiddag A.H.P. van Griensven, bedankt voor uw uitgebreide reactie. Zoals wel vaker ligt nadruk bij de stamboomonderzoek op het onderzoek, en is het in veel gevallen aanleiding tot discussie. Zo ook in uw geval, begrijp ik ;)

Een overzicht van alle veengronden is moeilijk om compleet te krijgen maar via deze link vindt u nog veel meer achtergrondinformatie: https://www.geologievannederland.nl/landschap/landschappen/veenlandschap

Overigens buigen genealogen op ons forum ook graag over dit soort vraagstukken, u zou uw vraag ook hier kunnen plaatsen:
http://www.bhic.nl/onderzoeken/forum

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 14 december 2009 om 11:28 uur

De drie geestelijke Dobbelstenen van Heeswijk

vertelde op 28 oktober 2009 om 11:09 uur

Theologanten in Linden

vertelde op 9 oktober 2009 om 08:47 uur

Het Groot-Seminarie