i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Vierlingsbeek
Tags:

Dorp van drie kastelen

vertelde op 8 mei 2009 om 10:13 uur

Vierlingsbeek heeft in het verleden maar liefst drie kastelen gekend: Hattert, ’t Oirtje en Macken. Inmiddels bestaat geen van deze drie meer. Kasteel ’t Oirtje is als eerste verdwenen. Dat gebeurde al voor 1700. Kasteel Macken (of wat er toen nog van over was) is in 1806 definitief gesloopt. En het oudste kasteel, Hattert, heeft uiteindelijk de Tweede Wereldoorlog niet overleefd.

Hattert

Tot het einde van de Tweede Wereldoorlog stond in het buurtschap Schafferden het kasteel De Hattert. Het kasteel stamt uit de eerste helft van de veertiende eeuw. Eeuwenlang was het kasteel in handen van het geslacht Van den Hattert. Na 1640 ging het stamslot in andere handen over. Rond 1820 was luitenant-generaal Jean Andreas Stedman eigenaar. Na het uitbreken van de Belgische Opstand in 1830 verkocht Stedman de Hattert en vertrok richting Koblenz.

Na hem kwamen de paters redemptoristen, die het kasteel overdeden aan de ontginnersfamilie Jaeger-Van Ophoven. Na de verwoesting van het kasteel tijdens de oorlogshandelingen van 1944 kwam de overgebleven gevelsteen van de Hattert dan ook in handen van de bewoners van het Huis Princepeel in Wilbertoord.

’t Oirtje

Ten zuiden van het huidige veer Vierlingsbeek-Bergen stond ooit kasteel ’t Oirtje. Het wordt voor het eerst genoemd in de jaren 1403 en 1404. Dan krijgt Udo de Boze namelijk het “versterkte huis” ’t Oirtje van de Gelderse hertog in leen. Udo was een van de Gelderse rentmeesters in het Land van Cuijk. Lang is het stil rond dit huis, tot ’t Oirtje in 1539 overgaat naar een nieuwe eigenaar. In de 17e eeuw wordt nog eenmaal gesproken van “restanten” van het kasteel. Na die tijd hebben de bronnen het alleen nog maar over “het goed ’t Oirtje”. Dat leengoed was behoorlijk uitgestrekt en omvatte het gehele kerspel, de parochie en het dorp Vierlingsbeek, inclusief de buurtschappen Houthezen (Holthees), Maasheze, Loen (Overloon), Grafft en Groeningen.

De bijzondere naam kan te maken hebben met het veerrecht dat in de late middeleeuwen aan kasteel Well en kasteel Macken toebehoorde. Mogelijk behoorde dat veerrecht eerder toe aan ’t Oirtje (gezien ook de ligging). Het tarief voor de overtocht was rond 1400 een “oortje” (een kleine munteenheid, denk aan het versnoepen van het laatste oortje).

Macken

Dit kasteel was oorspronkelijk een grote boerenhoeve in handen van de adellijke familie Van Broekhuizen. De grafelijke bastaardzoon Johan van Gelre heeft het vermoedelijk rond 1500 omgebouwd tot een kasteel. In de 18e eeuw is het kasteel verder verfraaid. Het telde in die tijd zeker 25 kamers met een grote voorhof en koetshuis.

In 1759 overleed de toenmalige kasteelheer Judocus Baron van Hugepoth. Bij het regelen van zijn nalatenschap werd een boedelinventaris opgesteld, die een goede indruk geeft van de hoeveelheid kamers en wat daarin allemaal te vinden was. Die boedelinventaris is opgesteld door “landschrijver” (secretaris van het Land van Cuijk) J.J. de Beijer, die ook nog eens een begenadigd tekenaar was en kasteel Macken in zijn volle glorie vanuit verschillende standpunten heeft vastgelegd. Je kunt hier een transcriptie van de boedelinventaris door Conny van Hees lezen (toeg.nr. 7040, inv.nr 203, folio’s 98 t/m 123, waar wij de tekeningen van De Beijer aan toegevoegd hebben), maar ook de originele akte raadplegen.

Aan het einde van de 18e eeuw was Macken echter vervallen tot een bouwval en in 1806 werd het kasteel gesloopt. Slechts een grote schuur herinnert tegenwoordig nog aan die lang vervlogen gloriedagen.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (1)

Alb Reijs zei op 8 augustus 2017 om 13:51 uur

dit is zeer interessant jammer dat er van de andere geen tekeningen zijn. Ik heb de schuur wel gezien vorig jaar

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 27 november 2006 om 15:22 uur

De Rooise slotjes of: verdwenen kastelen

vertelde op 19 oktober 2009 om 12:28 uur

Kastelen in Dinther

vertelde op 19 april 2009 om 16:48 uur

Het kasteel van Oijen