i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Veghel
Tags:

Een ijzeren levensader: Het Duits Lijntje

vertelde op 22 augustus 2007 om 11:48 uur

Voor de treinreiziger in de eerste helft van de twintigste eeuw lag op de weg van Londen naar Berlijn de halte Veghel. Vanaf 1873 reden er treinen over het ‘Duits lijntje’, aangelegd door de n.v. Noord-Brabantsch-Duitsche Spoorweg-Maatschappij (NBDS) als internationale verbindingsschakel.

Aan het personenvervoer op de spoorlijn Boxtel-Gennep kwam een definitief einde in augustus 1950. Maar wellicht is er een nieuwe toekomst voor het voormalig Duits Lijntje.

station Veghel de spoorhaven: overslagmogelijkheid van schip naar spoor en omgekeerd

Volgens de dienstregeling van 1911 deed men per trein ongeveer 20 uur over het traject van Londen naar Berlijn. Treinen reden minder hard dan tegenwoordig, maar stopten ook veel vaker, bijvoorbeeld op het baanvak Boxtel-Wesel in Eerde, Veghel, Uden en Zeeland.

De exploitatie van dit baanvak was vanaf 1873 in handen van de Noord-Brabants-Duitsche Spoorwegmaatschappij, die voor dat doel in 1869 was opgericht. De plaatsen langs het Duits Lijntje hadden groot economisch profijt van dit stukje infrastructuur. Veghel dankt er bijvoorbeeld zijn spoorhaven aan.

Overslag goederen in de Veghelse haven op de eigen bootdienst van de NBDS naar Rotterdam (Foto: Coll. NVBS)

De Eerste Wereldoorlog maakte een plotseling einde aan het internationale verkeer over de lijn van de N.B.D.S. en luidde eigenlijk ook het einde van een tot dan toe bloeiend spoorbedrijf in.

In 1919 nam de S.S. (Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen) de exploitatie over. In 1924 nam de Duitse Reichseisenbahnen het (Duitse) traject tussen Gennep-grens en Wesel over en in 1925 hield de N.B.D.S. helemaal op te bestaan toen de S.S. het Nederlandse deel in eigendom overnam. Voor de geïnteresseerde: de lijn heeft zijn eigen website.

Deze overnames konden uiteindelijk de lijn niet redden. De Duitse Wehrmacht zorgde nog voor een tijdelijke intensivering van het gebruik tijdens de Tweede Wereldoorlog, maar al in september 1944 werd het traject Uden-Gennep gesloten, en op 1 augustus 1950 kwam er ook een einde aan het personenvervoer op het traject Boxtel-Uden.

De rails werden niet weggehaald, zodat in 1972 nog een speciale carnavalstrein kon rijden van Boxtel naar Beugen en terug. Maar in de jaren zeventig werden langzamerhand ook stukken definitief opgebroken. Alleen het traject van Boxtel naar Veghel werd nog tot 2005 gebruikt. De ongeveer 17,5 km rails werden bereden door eigenlijk nog maar één gebruiker, de Cehave Veghel. Bijna dagelijks kwamen er voor dit bedrijf goederen uit Frankrijk per trein in Veghel aan.

zou het er ooit nog weer van komen?Toch zijn er nog steeds mensen die mogelijkheden zien voor het railvervoer, juist ook van reizigers, op het traject tussen Boxtel en Uden. Met name in Veghel leeft dat. In 2005 werd er in opdracht van de gemeente Veghel en een aantal grote Veghelse ondernemingen, verenigd in de CVO, een onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van een “reactivering van het Duits Lijntje”.

In het Brabants Dagblad sprak CVO-voorzitter P. van der Meij: “Wij hebben het meer over een supertram op diesel. Maar dan wel een die hoogfrequent pendelt tussen Boxtel en Uden. Elk half uur moet je op kunnen stappen. Binnen maximaal 45 minuten sta je op het station in Den Bosch.“

En over hetzelfde rapport berichtte het Nieuwsblad Brabants Centrum in 2005: “Het starten van een lightrailverbinding tussen de plaatsen Boxtel, Schijndel, Veghel en Uden is financieel haalbaar. Met het nieuw leven inblazen van de deels ontmantelde spoorlijn is een investering van 30 miljoen euro gemoeid.

Zelfs de komst van een halte in Liempde lijkt haalbaar. Er wonen voldoende reizigers in de regio die gebaat zouden kunnen zijn bij een nieuwe treinverbinding. In de gemeenten aan het Duits Lijntje wonen zo’n 100.000 mensen. Daarnaast zijn er 75.000 arbeidsplaatsen en de aanwezigheid van een groot aantal onderwijsinstellingen draagt ook bij aan de positieve conclusie.” In 2012 wachtte de minister van Infrastructuur op een rapport van de provincie. Zou het er ooit van komen?

In verband met de verbreding van de Zuid-Willemsvaart is de hefbrug intussen verwijderd. Anno 2014 heeft die een nieuwe plek gevonden op de Noordkade...

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (8)

Rini de Groot zei op 16 mei 2013 om 21:53 uur

Schoolkinderen wonende bij de Betonfabriek "Jubo" dat gevestigd was aan de Westelijke zijde van de Zuid Willemsvaart, waren gebaat wanneer de spoorbrug neer gelaten was. Het bespaarde een omweg via “de Hoogbrug” .

Eliane Boileau zei op 8 januari 2014 om 12:44 uur

Mijn overgrootvader - dhr. Donker - was inspecteur van deze spoorlijn. Hij woonde in Gennep. Hij ontving het Victoria Cross van koningin Victoria omdat hij voor een veilige reis en goede verbinding had gezorgd toen zij via dit lijntje naar haar neef in Berlijn reisde. Later heeft mijn grootmoeder zich gevestigd met haar moeder en zus op de markt in Veghel. Zij hadden een hoedenzaak: de gezusters Donker. Mijn grootvader Joseph Boileau uit Luik, had met zijn broers schepen op de Zuid-Willemsvaart. Hij vroor vast in de haven van Veghel en ontmoette daar mijn grootmoeder. Later zijn mijn grootouders met hun kinderen naar Den Bosch verhuisd. Ik schrijf voor mijn kleinkinderen de geschiedenis van mijn grootouders en mijn vader in Veghel.

Rini de Groot. zei op 8 januari 2014 om 13:34 uur

Eliane, wat een mooi stukje nostalgie wat U nu hier schrijft is niet alleen geschiedenis voor de kleinkinderen maar voor iedereen.
Laat ook óns mee genieten van de historie en het wordt dan opgeslagen voor de toekomst.
Ik schrijf mijn geschiedenis daarom ook voor iedereen, te lezen en de mogelijkheid het vast te leggen

Rini de Groot. zei op 16 mei 2014 om 10:03 uur

Deze week bezocht in de Natuurtuin, in Veghel ivm met een komende activiteit en keek uit op het talud van het Duits lijntje.
Na het bezoek kon ik niet weerstaan om eerst nog een wandeling langs de spoorlijn te maken waar ik met de trein destijds 2 retourtjes gemaakt heb.
Ik sprak daar een honden bezitter hij had geen prettige herinneringen aan de lijn, vooral het woord Duits.
Hij wees mij naar de richting van het station waar zijn vader destijds afgevoerd was naar Duitsland.
Ik vroeg naar de afloop, gelukkig had hij kunnen ontsnappen en was in deze omgeving ondergedoken.

Gerard H.A.A. de Bie
Gerard H.A.A. de Bie zei op 5 mei 2015 om 11:02 uur

Kan me nog herinneren dat ik als kleine jongen van 'n jaar of zes, zeven mee mocht in de helder blauwe "Hogra"vrachtwagen met m'n oom Ad (vande Ven). Daar mee reed ie regelmatig naar 't station in Uden waar hij kolen ging laden voor het, toen nog van zijn vader Januske vandeVen, brandstof/betonwerken & transportbedrijf in de Julianastraat te Boekel.
De kolen werden dan vanuit 'n dichte wagon met grote kolenschop of grote riek met bolletjes op de riekpinnen op 'n transportband 'geschoten' waarvan ze vervolgens in de vrachtwagenlaadbak vielen. Het zal rond 1960 geweest zijn vermoed ik. Meer over dit familiebedrijf lees verhaal " Herinneringen aan de tweede wereldoorlog"onder Boekel.

Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 6 mei 2015 om 21:55 uur

Bedankt Gerard, voor het delen van je jeugdherinneringen met ons.
Zowel bij dit verhaal als in je eigen verhaal over Boekel !

Frans van der Leest zei op 26 september 2016 om 19:19 uur

In min herinnering zie mijn vader nog met wie ik kolen ging halen aan het spoor in Schijndel. De kolen waren bestemd voor de steenfabriek Werners-Peree in St Oedenrode. De kolen werden op de Chevrolet geladen met een z.g. jacobsladder.

Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 27 september 2016 om 11:41 uur

Nu ben ik toch wel erg benieuwd Frans, wat een jacobsladder precies is.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 22 juni 2015 om 14:30 uur

De Maaslijn