i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Made en Drimmelen
Tags:

en maakt ook deel uit van:

Atlas: RK Internaten

vertelde op 28 juni 2018 om 13:08 uur

In 1853 vestigden de Zusters van Liefde van Tilburg zich in Made. Zij hadden daar toen een klooster met een schooltje. Acht jaar later begonnen zij hun kostschool voor meisjes. Eerst voor mulo- en kweekschoolleerlingen, later ook voor meisjes van de lagere school en schipperskinderen.

Op de foto zien we waar de pensionnaires hun dag begonnen en eindigden, op de slaapzaal, waar zij een minimale vorm van privacy hadden dankzij de met gordijnen af te sluiten chambrettes.

Hoe het was om te leven in dit pensionaat en hoe de meisjes omgingen met zo’n gebrek aan privacy kunnen alleen de vroegere bewoonsters ons vertellen. Over het internaatsleven bij de zusters in Made is helaas echter maar weinig informatie te vinden. Dus als je op dit internaat gezeten hebt, of de verhalen van je moeder of oma kent, deel dan hier je herinneringen.

Foto

Chambrettes in de Slaapzaal der Kleinen (foto: coll. Regionaal Archief Tilburg, nr. 91820) 

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (24)

Gemma van der Loo zei op 10 maart 2019 om 21:38 uur

In 1956 ben ik daar na toe gegaan in de 6de klas later naar het voortgezet onderwijs tot 1960

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 11 maart 2019 om 10:43 uur

Bedankt voor je berichtje, Gemma. Hoe kijk je terug op die tijd?

Magda zei op 11 maart 2019 om 15:57 uur

Heb er van mijn zesde tot mijn vijftiende gezeten. (1961-1970)
Ik moet zeggen de eerste vier jaar vreselijk waren. Nooit zoveel slaag gehad als daar. En als iemand zegt of denkt: dan zul je het wel verdient hebben....die zitten er volledig naast!
Zuster Zita/Sita, was de minst liefdevolle zuster die er was.
Zusters van liefde, breek me de mond niet open!

Marjolein Fokkema zei op 11 maart 2019 om 20:51 uur

Ik ben daar geweest van 1961 tot 1968. Het was een vreselijke tijd. Las iets over zuster Zita. Zij was inderdaad een dragonder. trok iedere morgen ongeveer je oren van je hoofd om te inspecteren of je je oren wel gewassen had! wassen gebeurde altijd met koud water in een waskom. Verder waren ze ook goed om je een week lang hetzelfde eten koud voor te zetten totdat je ziek werd of het opgegeten had. Heb ooit eens een hele nacht op mijn blote knieën op een koude tegelvloer bij de toiletten moeten zitten omdat mijn knieën boven de dekens uitstaken.
Heb daar ook drie weken in bed gelegen met geelzucht. Mocht het hok niet uit en ze hadden dekens voor het gordijn gehangen om te voorkomen dat ik andere kinderen zou aansteken.
Dat is nog maar een kleine greep uit 6 en half jaar ellende!

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 11 maart 2019 om 21:32 uur

Indringend om jullie bijdragen te lezen, Magda en Marjolein, alsof je naar een slechte film zit te kijken... Wat naar om zulke aangrijpende herinneringen te hebben aan die belangrijke jaren in je jeugd.

En wat krachtig dat jullie ook dit aspect van het pensionaat voor het voetlicht brengen, zodat duidelijk wordt welke donkere kant het pensionaat had.

Veel dank voor jullie reacties.

Hanny van riel zei op 16 maart 2019 om 14:36 uur

Heb 3 jaar hier op school gezeten 1960/63 nou wat n ellende jaren daar ,getrapt vernederd.met n riem geslagen ,je lag al op de grond begon ze opnieuw te beuken zr Zita verschrikkelijk wat ben ik daar mishandeld.heb het aan Mn vader en moeder verteld,maar die zeiden dat ik loog en dat ze dat daar niet deden.ik had er genoeg van en nam de benen ik ben 1 dag zoek geweest politie alles in rep en roer.durfde niet naar huis te gaan want ik was de foute dus besloot ik naar Mn oom te gaan.die geloofde mij wel.heb ook n keertje n kap van haar hoofd getrokken zo vernederd werd ik.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 18 maart 2019 om 09:51 uur

Rillingen als je verhalen zoals die van jou leest, Hanny, wat een aangrijpend relaas. En bovenop de mishandeling nog eens het feit dat je thuis niet werd geloofd; wat moet je je als kind alleen hebben gevoeld.

Ongelooflijk sterk en dapper dat je hier je verhaal wil doen. Hopelijk sterkt het anderen die in een vergelijkbare situatie terecht zijn gekomen. Oprechte dank voor je bijdrage.

Sophie Alma- de Bodt zei op 20 maart 2019 om 09:47 uur

Nu niet veel tijd om te reageren. Ik zat hier vanaf 1967 tot de kerstvakantie van 1972. vooral een vreselijke tijd met maar een paar leuke herinneringen. Mijn ouders waren binnenvaartschiper.

Trudy en Dimphy van der Linden zei op 20 maart 2019 om 10:00 uur

Mijn zus en ik hebben daar gezeten vanaf 1965; mijn zus 2 jaar en ik 6 jaar. Verschrikkelijke tijd bij zr. Zita, nare dingen meegemaakt. Door die non zijn wij als zussen destijds uit elkaar gezet en dat heeft in ons latere leven zijn weerslag gekregen. Later bij zr. Heleen en Zr, Gradine was het stukken beter, ook omdat we een eigen kamer hadden. Vanwege de vele vernederingen destijds, die kenbaar gemaakt naar de commissie Deetman. Onze ouders hebben er altijd moeite mee gehad dat ze ons naar het internaat stuurde maar dat bracht hun beroep met zich mee (binnenvaartschippers), dat hebben wij ze nooit kwalijk genomen. Altijd bang geweest voor represailles, ook nog in het verzorgingshuis van onze ouders. Kortom: wij denken er niet graag op terug.

Annie de Jongh zei op 20 maart 2019 om 10:32 uur

Lees de ervaringen van andere pensionaire , maar kan me daar niet in vinden was op het pensionaat van 1949 tot 1956 was niet altijd even leuk maar men vergeet dat het een heel andere tijd was. allereerst was het de lagere school de mulo en de vglo school alwaar ik mijn coupeuse heb gehaald ( waar ik mijn verdere leven veel plezier van heb gehad ).Oké het was streng maar over slaag zelfs met een riem heb ik nooit iets meegekregen ooo mijn eten is ook wel eens in de kast gezet hoor bietjes vreselijk ( heb ze mijn hele leven niet meer gegeten )en dan kreeg je het s'avonds weer koud uiteraard ook dan lusten je het niet en als je geluk had welke non er dienst had werd er wel eens een oogje dicht geknepen althans mijn ervaring . en ook heb ik wel eens op mijn blote voeten op de gang gestaan omdat wij met een stel over het schot op de slaapzaal keken en ik werd betrapt door zr.Gertrudo (trut je) en omdat ik de andere niet wilde verraden stond ik op de gang het was al 10 uur maar durfde niet naar bed te gaan , toen er een non naar het toilet moest de slaapzaal van de nonnen was ook op de zelfde gang deze schrok toen ze mij zag staan en zei dat ik naar bed moest gaan hetgeen ik niet durfde maar ze zei dat regel ik morgen wel , wat bleek de non van wie ik straf had was me helemaal vergeten en bood haar excuus aan niet graag maar de bewuste non bleef er bij staan.ook heb ik het gepresteerd om mijn kapotte kousen onderin mijn naaidoos te stoppen en met een spijkertje dicht te timmere .Ik woonde in Made en mocht s'woensdag middag's altijd even naar huis als je kousen (die droegen wij toen nog net als een uniform )gestopt waren maar wat denk je de nonnen hadden mijn geheime plekje ontdekt met als resultaat een maand lang niet naar huis . Ook heb ik het eeuwfeest mee gemaakt een hele belevenis met alle hooggeplaatste van het klooster en de kerk , en wat te zeggen van de kerst avonden als er een kerstspel werd opgevoerd en daarna een maaltijd in de versierde refter mooi gedekte tafels en ieder een een brandende kaars een herinnering die in mijn geheugen gegrift staat.Dus het was heus niet alleen ellende het was een andere tijd,niet voor iedereen even leuk, kan ik in komen maar ik heb met 2 nonnen contact gehad tot hun dood en de rest kon ook mij gestolen worden .

Sinterklaas was altijd een hoogte punt geweldig feest werd er altijd ( althans in mijn beleving ) een groot feest van gemaakt alle pensionaire bij elkaar en dat waren er toentertijd toch ca.110

Hanny zei op 20 maart 2019 om 11:48 uur

Annie de Jongh deze verhalen zijn werkelijkheid dit zuigen wij niet uit onze duim.

Albert
Albert zei op 20 maart 2019 om 12:17 uur

Marilou, Ik heb geprobeerd op Forum een nieuw onderwerp te starten over Meisjes pensionaat "Mariagaarde" in Aarle-Rixtel, maar dat lukt nu niet. Twee van mijn zusjes hebben daar laatste jaren van de lagere school en de middelbare school gevolgd tijdens de oorlogsjaren. Mijn oudste zus wordt binnenkort 90 jaar en ik wil haar dan graag verrassen met verhalen van oud leerlingen. Zij vertelt vaak over haar verblijf op het pensionaat. Er moet ooit iets gebeurd zijn met Russische krijgsgevangenen.

Jeanne. zei op 20 maart 2019 om 12:55 uur

Dit doet me veel. Ik was er in 5 de6 de klas lagere school. Ik kan er amper over praten. Z’n pijnlijke herinneringen van daar. Met m’n verkering toen ik tegen de 20 was, zijn we van Gelderland naar Made gereisd om te zien of het niet misschien een nachtmerrie was in mijn hoofd. Ik was geheel overstuur. En een klein beetje blij, omdat alles nu kleiner bleek dan in mijn herinneringen. Nog een paar jaar later weer naar Made geweest om eea te verwerken en bleek de hele zooi gelukkig verdwenen. Wat overblijft is hoe de zusters van liefde gemene krengen zonder barmhartigheid waren. Slechts 1 voorval meld ik nu. Mijn eerste brief naar huis werd niet beantwoord. Waarom reageerde mijn ouders niet op al mijn verhaal en verdriet melding. De week er op moest er weer een uur naar huis geschreven worden. Ik moest bij de non komen en kreeg er van langs hoe gemeen ik was om mijn ouders zó verdrietig te maken. Ze dicteerde me een brief vol geluk en blijdschap en die ging naar mijn ouders. Nachten heb ik gejankt als een hond. Het werd alleen maar erger. Ik stop. Kan niet meer typen van de hartkloppingen

Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 20 maart 2019 om 15:27 uur

Wat een aangrijpend verhaal, Jeanne... Verschrikkelijk dat je dit hebt moeten meemaken. Ik vind het heel moedig dat je, ondanks die grote weerstand en afschuw die je voelt, toch hebt besloten om iets van je herinneringen hier te delen. Het raakt je zoveel jaren later zelfs fysiek nog, lees ik. Dat die 'hele zooi' in Made is verdwenen, daar laat je na zo'n verpeste jeugd inderdaad geen traan om. Dat het zo'n rottijd voor je was is al erg genoeg, maar dat je het niet eens kon en mocht(!) uiten aan je ouders, dan ben je nog eens dubbel het slachtoffer. Mocht je hier nog meer willen delen, dan kan dat natuurlijk maar ik kan me voorstellen dat je daar helemaal niet op zit te wachten. Je kunt ons ook altijd mailen, naar info@bhic.nl. Alle sterkte gewenst en bedankt voor je bijdrage.

Francoise zei op 20 maart 2019 om 21:36 uur

Mijn lagere schooltijd op kostschool(1966-1970) is een tijd geweest waar ik met gemengde gevoelens op terugkijk. Gevoelens van gemis, eenzaamheid, verdriet, onrechtvaardigheid, pijn, niet door slaag maar door het gedrag en/ of de woorden van zuster Zita en later bij de “ groten” van Gerdine. Van de andere kant heb ik er dankzij enkele hartsvriendinnen en enkele fijne, rechtvaardige, zusters ( zuster Juventia/Heleen was altijd zeer opgewekt en vrolijk) ook mooie en leuke herinneringen aan Made.
Bovengenoemde verhalen zijn dan ook heel herkenbaar, de slaapzalen, chambretjes en vanaf de vierde klas een eigen slaapkamertje. De grote levertraanpillen die we verplicht moesten innemen, maar die we het liefst wegschoten. Het volle bord eten dat voor je werd opgeschept en als je het niet lustte, de volgende keer weer voor je neus kreeg. De corvee diensten, de bekers melk met dikke vellen erop die na schooltijd op je stonden te wachten en owee als je probeerde het velletje naar de kant te blazen. De dagelijkse H.missen voor schooltijd, de wierook die je in de lange gangen rook. De nonnen die ineens na de kerstvakantie geen kap meer op hadden en kortere zwarte jurken droegen. De vele weekenden die we op kostschool moesten blijven ( ik ging alleen tijdens de schoolvakanties naar huis) maar dan speelden we buiten met de puntwippen, gingen wandelen in de bossen, oefenen voor de avondvierdaagse, knutselen in het souterrain samen met zuster Heleen, en heel soms gingen we samen tv kijken, dat was nog heel bijzonder en een groot feest! Op zondag gingen we naar de hoogmis, kon je bezoek krijgen of kwam de rector op bezoek en een keer in de maand werd er ‘s avonds een mooie film gedraaid.
En zo heb ik nog talloze mooie en pijnlijke herinneringen ....

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 21 maart 2019 om 08:41 uur

Beste Francoise, wat mooi dat je beide kanten zo beschrijft; het tweeslachtige aan de hele situatie.

Toch blijft het verbazingwekkend om te lezen hoe - kennelijk op bijna iedere kostschool? - die vellen op de melk kennelijk naar binnen moesten, net zoals die volle borden met eten. En dat vaak tegen heug en meug. Maar goed te lezen dat jij hebt ervaren dat er ook een andere dimensie was, met rechtvaardige zusters.

Bedankt voor je welgemeende bijdrage, Francoise.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 21 maart 2019 om 09:53 uur

Hallo Albert, wat betreft je oproep over Mariagaarde in Aarle-Rixtel; ik leg je suggestie voor aan mijn collega Thijs. En ik zie nu ook dat het aanmaken van een nieuw onderwerp niet lukt (daar ga ik dan collega Christian mee lastigvallen ;)

Ondertussen onderstreep ik je oproep: meisjes die ook Mariagaarde in Aarle-Rixtel hebben gezeten, meld je hier met je verhalen. Alvast dank!

Anneke zei op 3 mei 2019 om 16:10 uur

Hallo,
Van 1969 tot 1975 zat ik ook op deze kostschool. Eigenlijk heb ik geen slechte herinneringen. Zr. Sita was een dragonder. Ze drilde 40 kinderen in haar eentje maar ze verdween na mijn eerste jaar. De vellen in de melk herinner ik me ook. Bah. Ik herinner me zr. Heleen en zr. Petronella als lieve nonnen. En ook de broodzuster waarvan ik de naam kwijt ben was aardig. We speelden altijd buiten op de puntwippen. Alleen met regen mochten we binnen spelen. Ik heb waarschijnlijk geluk gehad. Geen slaag of vernederingen.
De weekeinden waren bepaald gezellig.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 5 mei 2019 om 17:14 uur

Hallo Anneke, bedankt voor je berichtje. Goed te horen dat zr. Sita niet te lang bleef en dat het vooral de vellen op de melk zijn die je de kriebels hebben gegeven. Fijn dat je goed kunt terugkijken op die belangrijke tijd, en dat je dat ook met ons deelt!

Conny Smulders zei op 8 oktober 2019 om 15:07 uur

Van daaruit is er een noodpensionaat in Berkel Enschot opgericht . Het zat bij de bejaarde huis .her gerarduspension. En de kostschool heette pensionaat st Jozef zorg ,er zaten ongeveer 55 kinderen van de kleuterschool tot de 6 de klas. Ik heb hier 3 jaar gezeten was 8 jaar .Wat n ellende heb ik daar gehad . Veel heimwee pm de 3 weken 1 dag naar huis op zondag . En de vakanties . Ook hebben we een keer in Moerdijk n toneel voorstelling gegeven voor die kostschool meiden. Wie o wie heeft in Berkel Enschot gezeten ?

Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 9 oktober 2019 om 11:23 uur

Dank voor je bijdrage, Conny, goed om je weer terug te zien op de site.

Heb je nog veel aan toneel gedaan trouwens op kostschool? In Made, of na '58 in Dongen misschien? We zien zo'n toneeltraditie bij veel meer internaten terug. Voor sommigen echt een welkome afwisseling en iets waarin ze volledig konden opgaan.

Ondertussen herhaal ik nog maar even je oproep: Wie heeft er in Berkel-Enschot op kostschool gezeten?

Conny Smulders zei op 9 oktober 2019 om 16:04 uur

Ik mocht nooit mee doen met de toneelstukken en mijn 2 zussen wel wat n vernedering was dat voor mij . Ik ben daar ook seksueel misbruikt bij de douche momenten . Ik probeerde altijd n ander kind naar voren te schuiven als ik bij haar gedoucht moest worden. Er waren 4 douches en 4 nonnen die ons moesten wassen . Dit heeft mn hele leven achtervolgt. Ook kregen we eten wat ik echt niet lusten en als je dan vroeg om een beetje kreeg je n bord vol , nu had ik het al gauw door dat als je veel vroeg maar n super klein beetje kreeg , zo klein als je bent leer je dat snel . Heel veel straf regels moeten schrijven bv ik mag niet praten op de slaapzaal en dat duizend keer pfff maar veel hielpen je dan mee dat was de saamhorigheid . Ook eerst je geslagen geknepen onderhuids en in n donker hok gezet als je iets fout deed . Er waren ook lieve nonnen hoor zr pauline en zr theologie en moeder oversten zuster Beatrix.
Zr theophile is later uit het klooster gegaan en getrouwd ze kwam daarna nog bij mijn ouders en daar hebben we ook verhalen gehoord hoeveel haat en nijd er was onder de nonnen zelf.ik kan nog heel veel vertellen maar moet nu even stoppen want het wordt me weer even teveel .

Hanny v Riel zei op 9 oktober 2019 om 16:20 uur

Ik blijf deze site volgen heel interssant misschien kom ik nog wel iemand bekends tegen.zou heel leuk zijn

Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 16 oktober 2019 om 11:18 uur

@Hanny: goed om te horen, het is nu even rustig op deze pagina maar dat kan snel veranderen zo zien we ook bij andere internaten. Hopelijk ga je hier nog veel oud-klasgenootjes terugzien!

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: