skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Stef Uijens
Stef Uijens RA Tilburg
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Stef Uijens
Stef Uijens RA Tilburg

Een jonge driftkop uit Gemonde

‘Goed ontwikkeld naar lichaam en geest’, zo vond de onderwijzer de elfjarige Jan Schellekens uit Gemonde toen de rechters hem vroegen of deze jongen al het ‘oordeel des onderscheids’ had.

Dat ‘oordeel des onderscheids’ voor kinderen onder de zestien jaar kwam voort uit art. 39 (1) van het Wetboek van Strafrecht uit 1886. Kinderen tussen de tien en zestien jaar oud moesten, om strafbaar te zijn, naar het oordeel van de rechters “met oordeel des onderscheids” gehandeld hebben.

Jan Schellekens was op 30 juni 1866 met een groepje jongens eropuit gegaan om vogelnestjes uit te halen, wat in die tijd een geliefde bezigheid was. Jan had daarbij zijn negenjarige neefje Marinus met een klomp op het hoofd geslagen toen deze iets ontkende. Hij had de klomp pas gebruikt toen klappen met de vlakke hand niets hadden opgeleverd. Tussen het linkeroog en het oor kwamen die drie slagen hard aan, want het kind viel achterover in een droge sloot en bleef daar liggen.

Jan verbood zijn broer, Simon, iets over het voorval thuis te vertellen en had hem twee knopen gegeven als zwijggeld. Toen Marinus in de avond nog niet thuis was, ging zijn vader naar hem op zoek, maar kon hem nergens vinden. De ochtend daarop gingen ook anderen, onder wie de jeugdige dader zelf, op zoektocht. Jan stuurde zelfs de inmiddels gearriveerde marechaussee de verkeerde kant op.

Pas na verloop van tijd vond men het lichaam van de doodgeslagen Marinus. Onderzoek door een arts stelde vast dat de klomp een hersenbloeding had veroorzaakt, waaraan de jongen vrijwel onmiddellijk moest zijn overleden. Omdat de dader nog geen twaalf jaar was, kon hij alleen een tuchthuisstraf krijgen. De officier van justitie eiste vier jaar, de rechtbank gaf hem op 21 augustus 1866 twintig maanden.

Reacties (14)

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 20 november 2019 om 09:05
Jee Klaas, en dan te lezen dat deze jongen elf jaar was - en wel zo helder van geest om de marechaussee de verkeerde kant op te sturen...

Wetenswaardig hoor, dat 'oordeel des onderscheids’, in plaats van een minimumleeftijd. Een erfenis van Napoleon, begrijp ik uit de verwijzende tekst.
Rob Schellekens zei op 18 mei 2020 om 20:03
Hoi Klaas,
Ik heb me ook verdiept in dit verhaal. Er zijn me twee dingen opgevallen, ik ben benieuwd hoe jij dat ziet.
Ik geprobeerd om het slachtoffer te achterhalen. Ik ben uitgekomen bij Marinus Schellekens, zoon van Cornelis Schellekens en Jacoba van der Velden. Deze Marinus is dood aan gevonden op 01-07-1866. Echter in de overlijdensakte staat dat deze jongen 8 jaar oud was, (geboortedatum 19-01-1858) in het vonnis en de kranten staat dat hij 9 jaar was.
Verder wordt vernoemd dat hij een neef was. Dat is niet waar. Ze heettten allebei Schellekens, alleen de voorouders komen pas 6 generaties eerder bij elkaar.
Hoe ziet u dit?
En is bekend of broer Simon op zijn gedrag nog is aangesproken?
Alvast bedankt!
Henk van den Brand zei op 26 juli 2022 om 11:12
Ik wil graag in contact komen met Klaas de Graaff. Is dat mogelijk?
Henk van den Brand zei op 26 juli 2022 om 11:24
Ik ben voor een vragensteller op zoek naar een publicatie van hem, te weten "Criminele families in Gemonde". Deze zou op internet gestaan hebben, maar is nu niet meer te vinden, aldus de vragensteller
Norah zei op 26 juli 2022 om 11:54
Dat klopt, dit stond genoteerd onder de genealogie Rutten en Bullens(genealogie online). Het is niet meer aanwezig, en betrof voornamelijk de familie Hozewol.
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 26 juli 2022 om 16:24
Hallo Henk en Norah, bedankt voor jullie berichtjes. En Henk, achter de schermen heb ik je mailadres naar Klaas doorgestuurd.
Klaas de Graaff zei op 26 juli 2022 om 17:30
Beste mensen

Het is te lang geleden dat ik het boek waarin deze zaak beschreven staat tot stand kwam. Het is een voorbeeld van een uit de hand gelopen vechtpartij met helaas dodelijke afloop. Het slachtoffer had een te dunne schedel, waardoor een fatale hersenbloeding ontstond. Er zijn meer van dit soort gevallen bekend en een ervan staat bekend als het schedelarrest dat bij de Hoge Raad belandde. Een man gooide uit kwaadheid zijn vrouw een trijpen pantoffel op het hoofd, waarna de vrouw overleed. Natuurlijk was het niet zijn intentie, maar hij werd wel veroordeeld tot een forse gevangenisstraf.
Henk van den Brand zei op 26 juli 2022 om 17:38
Hartelijk dank voor alle reacties. Ik wil aan Klaas vragen of de betreffende publicatie nog aan mij gemaild kan worden. Bij voorbaat hartelijk dank.
Henk van den Brand zei op 2 augustus 2022 om 16:02
Beste Klaas,
u zou mij en de vragensteller een groot plezier doen door de bedoelde publicatie aan mij te mailen. U hebt mijn e-mailadres van Marilou gekregen. Wanneer deze publicatie deel uit maakt van een door u geschreven boek, ben ik uiteraard bereid dit boek aan te schaffen om de vragensteller te kunnen antwoorden. Graag uw reactie.
Henk van den Brand zei op 18 augustus 2022 om 17:57
Beste Marilou, zou jij een poging willen doen om de heer De Graaff te bewegen die publicatie beschikbaar te stellen? Bij voorbaat dank.
Rob Schellekens zei op 18 augustus 2022 om 20:36
Ik zou het ook graag willen inzien. Ik hoopte eerder ook een reactie op mijn opmerking d.d. 18-05-2020 te ontvangen.
Grt Rob
Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 19 augustus 2022 om 11:00
Beste Rob en Henk, ik ga Klaas zeker nog even mailen, maar ik kan helaas niet garanderen dat ik daar een reactie op ontvang. Wat ik wél kan beloven is dat als dat gebeurt, ik jullie uiteraard hierover bericht.
Klaas de Graaff zei op 19 augustus 2022 om 11:56
De jonge driftkop uit Gemonde
Goed ontwikkeld naar lichaam en geest vond de onderwijzer de elfjarige Jan Schellekens uit Gemonde toen de rechters hem vroegen of hij al het oordeel des onderscheids had. Op 30 juni 1886 was een groepje jongens erop uit gegaan om vogelnestjes uit te halen, wat in die tijd een geliefde bezigheid was. Jan had toen zijn negenjarige broertje Marinus met een klomp op het hoofd geslagen toen deze iets ontkende.

Kapot geslagen klomp (Bewerkte foto van internet)
De klomp gebruikte hij pas toen de klappen met de vlakke hand niets hadden opgeleverd. Tussen het linkeroog en het oor kwamen die drie slagen hard aan, want het kind viel achterover in een droge sloot en bleef daar liggen. Jan verbood zijn andere broer Simon iets over het voorval thuis te vertellen en had hem twee knopen gegeven als zwijggeld. Toen Marinus in de avond nog niet thuis was, ging vader naar hem zoeken, maar kon hem niet vinden. ’s Morgens erop gingen ook de anderen, onder wie ook de dader zoeken. Jan stuurde zelfs de inmiddels gearriveerde marechaussee de verkeerde kant op. Pas na verloop van tijd vonden ze het lichaam van de doodgeslagen Marinus. Een onderzoek door een arts stelde vast dat de klomp een hersenbloeding had veroorzaakt, waaraan de jongen vrijwel onmiddellijk daarna moest zijn overleden. Omdat de dader nog geen twaalf jaar was kon hij alleen een tuchthuisstraf krijgen. De officier van justitie eiste vier jaar, de rechtbank gaf hem 21 augustus 1886 twintig maanden
Henk van den Brand zei op 19 augustus 2022 om 13:08
Beste Klaas, ik bedoel de publicatie Criminele families in Gemonde.
Bvd

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: