i

Dit verhaal gaat over:

Tags:

en maakt ook deel uit van:

Atlas: RK Internaten

vertelde op 28 juni 2018 om 13:08 uur

Jongens met een roeping, die ervan droomden om missionaris te worden in verre landen, konden in Kaatsheuvel hun geluk beproeven op het Missiehuis Sint Antonius van de Paters van de Heilige Familie. De paters hadden op deze locatie een kleinseminarie, een gymnasium bedoeld voor aankomende priesterstudenten. Om voorbereid te worden op deze prestigieuze kostschool, kon je al rond je elfde bij de paters terecht.

Ex-leerlingen zullen zich nog wel de dag herinneren dat zij het landhuis van de paters voor het eerst zagen. Deze moeten zij al van veraf hebben gezien. Het gebouw torende uit boven een keurig ingedeelde en onderhouden kloostertuin, met lange rechte wandelpaden. De paters beschikten over een flinke lap grond, door hoge muren afgeschermd van de rest van de wereld. Je ouders of een familielid zetten je af bij de poort, of ze begeleidden je nog naar de ingang. Maar daarna namen de paters de opvoeding voor een aantal jaren over.

Redenen om het terrein langere tijd te verlaten, waren er nauwelijks. Binnen de muren was alles voorhanden om de opleiding tot priester (en misschien wel missionaris) en de opvoeding van de jongelingen in goede banen te leiden. Een belangrijk onderdeel van die degelijke katholieke opvoeding was het deelnemen aan de roomse liturgie. Daarvoor konden zij terecht in de huiskapel.

Met een eigen drukkerij, slagerij, bakkerij, boerderij en tuinderij waren de geestelijken en hun pupillen in hoge mate zelfvoorzienend. Zo konden jongens die wat mankeerden op een speciale afdeling bijsterken onder het toeziend oog van de ziekenbroeder. Dat we die verzorging hier op een 'actiefoto' kunnen aanschouwen is toch best bijzonder - je komt ze niet zo vaak tegen, laat staan met mensen erop en al helemaal niet met patiëntjes.

Misschien kun jij ons vertellen hoe die verzorging eraan toeging en welke (zieken)broeders jou nog voor de geest staan. Maar hieronder zijn natuurlijk ook alle andere herinneringen welkom aan jouw verblijf op het Missiehuis Sint Antonius, waaruit de paters in 1963 vertrokken.

Foto's

Ontspannen in de kleine recreatiezaal (foto: collectie Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven, id.nr. 208241)

Broeder Edward, de ziekenoppasser (foto: collectie Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven, id.nr. 208255)

Hoofdingang Missiehuis Sint Antonius, 1961, met in de deuropening leerling Piet van Kaam (foto toegestuurd door Piet van Kaam)

De klas van pater Bergman (de eerste klas) tijdens een verjaardagsfeestje van de pater (foto toegestuurd door Piet van Kaam)

Griekse les (foto: collectie Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven, id.nr. 208162)

Internen van Sint Antonius op de foto bij de volkstuintjes van de broeders (foto toegestuurd door Piet van Kaam)

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (19)

Piet van Kaam zei op 11 maart 2019 om 10:06 uur

Ik heb vanaf mijn elfde jaar twee jaar op MissieHuis St. Antonius gezeten. Het eerste jaar ging ik een tijd in het dorp naar school naar de gewone lagere school. Daarna op St. Antonius voorbereidend op het gymnasium. Het laatste jaar pendelde we per bus naar Sparrendaal in Vught. Na een jaar verhuisde we naar De Steffenberg in Vught, nieuwbouw gelegen naast Sparrendaal. Ik herinner me als de dag van gisteren de lekker verse, in eigen bakkerij gebakken, broodjes in de pauze. Ook de geweldige toneelavonden staan me nog goed bij. Van cabaret en muziek tot kostuumdrama. Ik had er ook een soort van volkstuintje.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 11 maart 2019 om 11:53 uur

Bijzonder mooie herinneringen, Piet, hartelijk dank voor het delen. Het klinkt inderdaad als een indrukwekkende tijd, vol mooie ervaringen. In welke periode ben je daar geweest?

Piet van Kaam zei op 11 maart 2019 om 12:29 uur

Ik heb van 1961 tot 1962 in het missiehuis gezeten en daarna wegens verhuis in 1962 naar de Steffenberg in Vught overgeplaatst. In 1963 jammer genoeg van school gegaan.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 11 maart 2019 om 15:57 uur

Duidelijk Piet, bedankt voor je aanvulling. Ben je in 1963 meteen aan het werk gegaan?

Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 13 maart 2019 om 08:37 uur

Hoi Piet, ook ik wil je graag nog eens bedanken voor al je mooie bijdragen aan de internatenkaart tot nu toe. Zoals je ziet heb ik de foto’s die je ons stuurde in het verhaal geplaatst. Die zijn echt mooi zeg! Weet je toevallig wie die man is in de deuropening? En misschien ook wanneer die foto's zijn gemaakt van pater Bergmans klas en van de volkstuintjes?

Piet van Kaam zei op 14 maart 2019 om 09:27 uur

Dank je Thijs. Ik sta zelf, als jongetje van 11 jaar in pak, in de deuropening, foto is gemaakt door mijn broer toen hij me afleverde na vakantie. De foto's zijn uit 1961/1962. Ik heb nog een paar foto's gevonden waar ook mijn vader en moeder op staan tijdens een jaarlijkse bezoekdag. Ik zal ze scannen en mailen.

Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 14 maart 2019 om 09:34 uur

Hoi Piet, ben ik weer : ) Daar had ik nog niet eens aan gedacht zeg, wat leuk! Van een afstandje heb ik de leeftijd dus volledig verkeerd ingeschat haha.. Zal ook wel door het nette pak komen! En natuurlijk zijn de foto's van je vader en moeder tijdens de bezoekdag meer dan welkom.

Piet van Kaam zei op 16 maart 2019 om 11:47 uur

Ik herinner me een aantal paters en een broeder.
Broeder Jan. Paters: van den Heuvel, Floris, Rijers (mijn favoriete geschiedenis leraar, vertelde honderd uit over Griekse mythologie) , Bergman ( mijn eersteklas leraar), Tielemans ( stond altijd als toezicht in het badhuis), Wevers, Hendriks (mijn slaapzaal pater), van de Wiel ( de baas), van de Staak, Bearwald. Pater van Tilburg (gaf muziekles en speelde hobo door zo'n, plat rietje. Hij kon hele verhalen vertellen over alle componisten) . Pater Bakker organiseerde ook tentoonstellingen van fotografen, schilders en beeldhouwers. Kortom aan kunstzinnige vorming werd wel degelijk gewerkt. De tentoonstelling van beeldend Bredaas kunstenaar Gerrit de Morée met zijn mooie schilderijen staat me bij.
Onder de trap naast de refter was een winkeltje waar je op zaterdag snoep etc kon kopen van je eigen tegoed wat je ouders ingelegd hadden. Zaterdag avond kreeg je na de filmvoorstelling of muziek of toneel een flesje drinken, meestal Hero.
Ik was ook misdienaar. In de kapel werd een centrale mis opgedragen aan het hoofdaltaar, maar achter het hoofdaltaar in kleine kapelletjes voerden alle paters elke dag een dienst op. In de sacristie was het eendrukte van jewelste.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 18 maart 2019 om 09:41 uur

Bijzonder dat ook na al die jaren de namen van deze mensen je niet ontschoten zijn, Piet! Het geeft wel aan welke impact ze hebben gehad. Ook de Hero op zaterdag geeft vast veel herkenning, net zoals je bijdrage als misdienaar.

Met je bijdragen roep je deze oude tijden weer tot leven, dank daarvoor.

Peter Schramade zei op 28 maart 2019 om 17:41 uur

Waarom staat dit missiehuis hier nog weer eens apart beschreven, terwijl het eerder al werd geduid in een artikel van Paul Huismans. Jammer.., misschien dat in beide beschrijvingen een verwijzing kan worden opgenomen naar het andere artikel...

Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 1 april 2019 om 08:33 uur

@Peter: in dit artikel staat het internaat van het missiehuis centraal, in het andere verhaal het klooster. Ik begrijp wel dat je moeite hebt met deze scheiding. Deze bestaat enkel omdat wij een afzonderlijke kaarten hebben gemaakt voor kloosters en voor internaten. De kloosterverhalen onderscheiden zich o.a. van de internaatverhalen door een nadruk op de architectuur, een benadering die samenhangt met de gekozen bron c.q. het boek van Smits. We zien echter dat oud-leerlingen van de bijbehorende internaten via beide wegen hun ervaringen delen. N.a.v. je suggestie zal ik nog eens de links checken van het ene verhaal naar het ander. Ze kunnen misschien nog beter met elkaar verbonden worden. Dank voor je bijdragen (ook op die andere pagina)!

Peter Schramade zei op 1 april 2019 om 14:59 uur

Beste Thijs, ik heb de verwijzingen nu in de smiezen. Kennelijk werkte het psychologisch gezien zo bij me dat ik na verzending niet door had dat er nog meer te lezen was...

Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 1 april 2019 om 15:17 uur

Geen probleem, Peter, aan de hand van je opmerking hebben we de onderlinge verwijzingen nog eens bekeken en verbeterd. Heeft iedereen profijt van, dus nogmaals dank : ) Onderaan beide verhalen staat nu trouwens ook een kopje met "Lees ook deze verhalen"..., met daaronder een link naar het verwante klooster/internaatverhaal.

Ad van Heeswijk zei op 16 april 2019 om 16:14 uur

Hopelijk neemt Piet van Kaam het mij niet kwalijk als ik een paar aanvullingen en correcties geef bij zijn bijdrage van 16 maart.
Dhr J. van den Heuvel was geen pater maar een van de weinige leken-leraren in Kaatsheuvel, hij gaf wiskunde en zijn bijnaam was 'De Kuus'. De twee andere leken-leraren waren dhr K. van der Wiel (broer van de rector, gaf Engels) en dhr P. Marks (gymnastiek).
Pater G. Bergman gaf geen les in de eerste klas. Hij had de onderwijzersopleiding gevolgd vóór hij priester werd en was de onderwijzer van de voorbereidende klas, die bestemd was voor jongens die de zesde klas van de LS al in het seminarie wilden doen.
Pater F. Bakker, pater Chr. Tielemans en pater J. van Dooren gaven alledrie ook les, maar dan zonder bevoegd te zijn voor het vak dat ze gaven, iets dat in die tijd in seminaries als het onze nog redelijk gewoon was. Pater Bakker gaf Frans in de 1e en 2e klas, pater Tielemans tekenen en pater van Dooren biologie. Pater van Dooren beheerde ook het winkeltje (door ons 'de kast' genoemd).
Ik kan me niet herinneren dat pater Tielemans iets te maken had met de doucheruimtes, in de jaren dat ik in Kaatsheuvel zat (1959-1964) was dat frater Schuurmans, de ziekenfrater.
De naam pater van Tilburg komt mij volledig onbekend voor; de muziekpaters waren van der Staak en Hendriks en ook pater van den IJssel hield zich daar veel mee bezig, met name met de koorzang (bv. de 'Studentenmesse' van Lotti werd door hem met ons ingestudeerd).
Broeder Jan was timmerman, hij is later naar de missie gegaan, ik meen op Borneo.
Zoals Piet van Kaam al aangeeft, we hadden nogal wat creatieve en kunstminnende paters in huis, en toneelspelen, cabaret, muziekuitvoeringen, tentoonstellingen, en schrijven in het schoolblad (in mijn tijd eerst 'Hippocreen', later omgedoopt tot 'Stuc') werden sterk aangemoedigd.

Piet van kaam zei op 16 april 2019 om 16:35 uur

Dank je Ad,
Klopt, ik heb hij pater Bergman in de voorbereidende klas gezeten. Voor mij was dat mijn eerste klas :). Leuk dat jij een beter geheugen hebt, ik heb daarna nog 4 internaten bezocht en dan worden hetveel heel veel namen om te onthouden.

Willem van de Kam uit Beugen zei op 22 mei 2019 om 01:20 uur

Van 1955 tot 1958 was ik priesterstudent op Missiehuis St Antonius. Ik wilde destijds als missionaris het werk voortzetten van mijn heeroom Frans, die in de oorlog op Java in een "jappenkamp" was gedood. Op zijn Mobylette brommertje kwam pater Van den Hoogenhoff mijn roeping naar Kaatsheuvel "warm houden". Hij verzorgde toen de acquisitie. De leraren waren destijds hobbyisten die daartoe niet waren opgeleid en ook geen onderwijsbevoegdheid hadden. De gymnasiumopleiding was dan ook net als het einddiploma niet erkend. Hooguit 2 of 3 bolleboosjes uit de eindexamenklas mochten buitenshuis staatsexamen afleggen. Pas tegen het einde van mijn seminarietijd kwamen er enkele leraren die formele bevoegdheid hadden, zoals pater De Jong (Franse taal) en pater Akkermans (klassieke talen) en de schooldirecteur pater F. van der Wiel (Nederlands). Pater Kempes was de rector van het klooster en hij gaf tevens wiskunde aan de hogere klassen. Het dagelijkse management over de studenten werd gevoerd door pater prefect. Dat was aanvankelijk pater Gevers en later werd dat pater Reijerse. Deze laatste organiseerde in de zomervakanties logeerpartijen naar buitenlandse kloosters van de orde van de Hl. Familie, zoals in het Belgische Habay la Neuve annex bezoek aan de Wereldtentoonstelling in Brussel (1958) en ook in Altenhundem (Duitsland). De schoolkrant heette in mijn tijd De Wetsteen. De meeste paters zijn nog niet uit mijn herinnering verdwenen: Van Dooren (surveillant voor de kleintjes, docent Latijn en boeiend verteller over Goden en Helden), Van der Heijden (alias "snuffeltje", surveillant die later naar de missie werd uitgezonden), Weijgergangs (leraar biologie), Van Es, L. van den IJssel (leraar muziek en dirigent van de schola cantorum; hij kon over het biljart springen), De Haan (kwam iedere week uit Horst =opleiding voor late roepingen= om natuurkundeles te geven), Bloks (wiskunde, later legeraalmoezenier), Wijnings (Duits), Verheggen (econoom), Bakker (surveillant), Ehlert (pater spiritualis, later pastoor in Helmond), Frederiks (gaf uit hobby sexuele voorlichting), Van den Broek (surveillant), frater Schuurmans was ziekenbroeder en regelaar van het wekelijkse douchen, frater Epskamp (surveillant), broeder Koenraad was de baas van de boerderij, broeder Andreas was koster en bakker, "Maatje" heerste in de keuken. Ieder trimester was er een bezoekdag en dan mocht het thuisfront een middagje poolshoogte komen nemen. Eenmaal per drie maanden moest het periodiek van de orde, de Bode van de Hl. Familie, verzend gereed gemaakt worden. Dit tijdschriftje werd gedrukt in de eigen drukkerij. Wij moesten het blad vouwen en adresbandjes plakken. Het ging om vele duizenden exemplaren en daar waren we een hele middag met alle studenten zoet mee. Het was de kunst om de partij banderollen van je eigen woonplaats in handen te krijgen, want dan kon je stiekem een boodschap voor je huisgenoten in het blad noteren. In de ontspanningszaal van de hogere klassen was een verhoogd toneel. Daar werd altijd wel een toneelvoorstelling voorbereid. In het atrium was daarnaast een openluchttheater, waar klassieke stukken als Hamlet en Iphigeneia in Auris werden gespeeld. Ik zelf had de eer om bij gebrek aan vrouwelijke actrices de rol van Iphigeneia te vertolken. Voor dergelijke uitvoeringen werden de plaatselijke weldoeners uitgenodigd bij wijze van tegenprestatie. Een enkele keer werd in grote zaal in het dorp een toneelstuk voor de inwoners van Kaatsheuvel opgevoerd, zoals De Vrek van Molière. Trouwens, de grootste weldoeners mochten op zondag ook op een ereplaatsje in de kapel de hoogmis bijwonen. Hierna zal ik een klassenfoto plaatsen van de 2e klas uit 1956 met alle namen. Ik herinner me overigens ook nog tal van medeleerlingen uit andere klassen, zoals: Kees van den Assem, Ad Klaassen, Theo Muskens, Pechtold, Ad Vingerhoets, Theo Bosman, Dick Booy, Jan Hornes, Gerard Diericks, Ad Verlaan, Marcel van der Vlucht, Cees Verdegaal, Bob Kors, Quirijn van den Bosch, Bertje Wilderbeek, Johan van Osch, Bart Dumoulin, Gerard Heijne, Henk Opsteegh, Harrie Slot, Noud Slot. In 1958 kwam ik tot de slotsom dat het celibaat ook minder attractieve aspecten kende. Aan het Carolus Borromeus College in Helmond heb ik daarna mijn gymnasiumopleiding weten te voltooien.



Klassenfoto 2e klas (1956). De namen van de leerlingen zijn van links naar rechts: voorste rij: Frans van Hest, Ad de Graaff, Gidi van Nassau, Jan van der Linden, Wim van Run, Geert Vennekens, Tonnie Bekke; tweede rij: Gijs van Veen, Tinus Zevenhoven, Jan Pover, Clemens Hoogervorst, Peter Heijne, Frits Overmars, Ad van Dijck, Toon van Kilsdonk, Max van Dijck; bovenste rij: Joep Booms, Frans de Laat, Jan Timmer, Arnold Krijnen, Piet Tol, Joep Bakkers, Wim Fouchier, André Oosthoek, Ad van Rooijen, pater R.P. van den broek, Jacques Fijnhaut, Linders, Bolle, Willem van de Kam.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 22 mei 2019 om 11:00 uur

Bedankt voor je mooie relaas, Willem! Bijzonder dat het je intentie was het werk van je heeroom voort te zetten, wat een mooie gedachte. Interessant ook om die ontwikkeling van het onderwijs zo terug te lezen (hoewel ook zeker de vaardigheden van de leraar muziek en dirigent indruk maken ;)

Lukte het trouwens wel eens die boodschap voor je huisgenoten in het blad te noteren? Wat schreef je dan bijvoorbeeld?

En o ja, als de klassenfoto wil sturen naar info@bhic.nl ovv Jongensinternaat Sint Antonius in Kaatsheuvel, dan plaats ik 'em hier graag bij!

Veel dank, bij voorbaat!

Willem van de Kam zei op 23 mei 2019 om 01:14 uur

Op zondagochtend mochten we tussen de vroege mis en de hoogmis briefcorrespondentie naar buiten voeren. We moesten echter de post geopend bij pater prefect in een speciale brievenbus stoppen, zodat hij deze kon censureren alvorens deze bij de PTT te bezorgen. Via de geheime post die in de Bode van de Hl. Familie werd gesmokkeld kon deze censuur stiekem worden vermeden. Wat ik dan schreef? Och, dat waren meestal gewoon van die puberberichtjes die je zoal naar je ouders en broers en zussen schreef.
Trouwens pater Van den IJssel sprong vanuit stilstand zomaar over het biljart. Hij was nota bene een oude, grijze en massief-stijve persoon.

Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 23 mei 2019 om 11:18 uur

Hallo Willem, nog bedankt voor jouw mooie bijdragen en het toesturen van de klassenfoto! Ik heb die foto aan je verhaal toegevoegd, met daaronder de namen.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 5 september 2013 om 11:22 uur

Het Missiehuis Sint-Antonius te Kaatsheuvel