i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Oeffelt
Tags:

Middelwaard: Limburgs of Brabants?

vertelde op 29 april 2009 om 12:21 uur

Veel stelt het niet voor: Middelwaard is een klein eilandje midden in de Maas waar geen mens woont. We spreken nu over het begin van de negentiende eeuw. Maar bos groeit er goed en dus is er geld te verdienen aan het hout.

Dan rijst al snel de vraag: van wie is dit eiland eigenlijk? En dan blijkt het best handig als je een mondje Frans spreekt. Op het moment dat de Oeffeltse burgemeester Hendrik Haerkens in 1821 hoort dat de gemeente Gennep het hout wil kappen en verkopen, trekt hij aan de bel.

Waarom zou Gennep die opbrengst zo maar mogen hebben? Oeffelt ligt immers net zo ver van het eiland als Gennep?
Raadslid Peter van Beckum wordt op pad gestuurd om te protesteren, maar komt terug  met de teleurstellende mededeling dat het eiland van Gennep is. Daar heeft Oeffelt zelf voor getekend, nog maar een paar jaar daarvoor. De Oeffeltse handtekening staat onder een overeenkomst met Gennep over de gemeentegrenzen. Daarin is bepaald dat Middelwaard onder Gennep valt.

De Oeffeltse raad reageert verbaasd. Men kan zich die overeenkomst nog wel herinneren, maar die zou gaan over het feit dat de Maas de gemeentegrens vormt tussen de provincies Noord-Brabant en Limburg. Zóu gaan, want niemand heeft de tekst echt gelezen. De stukken zijn namelijk in het Frans opgesteld en dat beheersen de raadsleden niet!

De districtscommissaris wordt nog in de arm genomen om te zeggen dat Oeffelt te goeder trouw heeft getekend en daardoor nu is gedupeerd, maar dat maakt weinig indruk op Gennep. Het hout wordt gekapt en de opbrengst verdwijnt in de Gennepse kas.

Vier jaar later probeert Oeffelt het opnieuw. Nu worden oude dorpelingen als getuigen opgeroepen om te verklaren dat het gewoonterecht is geweest om de houtopbrengst van Middelwaard te verdelen.

Tijdens een raadsvergadering in 1825 verklaren elf mensen onder ede dat het gras en het hout door de (Oeffeltse) eigenaren van het veer werd gemaaid en gerooid. Leuk geprobeerd, maar Gennep houdt vast aan de Franse overeenkomst, waaronder toch echt Oeffeltse handtekeningen staan. Het gesteggel over het eigendom houdt pas op in 1867. Dan stelt Gennep voor het eiland op te ruimen. Het wordt voor schepen in de Maas steeds lastiger om Middelwaard te passeren.

Oeffelt is niet tegen het verwijderen, maar stelt twee voorwaarden. Er moet een kom worden aangelegd, zodat het veer geen last heeft van de waterstand. En er moet in Oeffelt een nieuwe losplaats voor schepen komen. Maar Gennep legt deze voorwaarden terzijde en begint in april 1870 met de ruiming van het eiland.

Burgemeester Geurts schrijft verontwaardigd aan de Commissaris van de Koning dat Gennep wordt bevoordeeld door Provinciale Waterstaat, omdat veel ambtenaren van deze dienst in Limburg wonen. Hij vraagt de Commissaris om de Minister op deze wantoestand te wijzen. Dat gebeurt echter niet, waardoor de meeste schepen hun lading aan de Gennepse zijde lossen en Oeffelt letterlijk links laten liggen. “Merde”, schijnt er nog wel eens in Oeffelt te worden gefluisterd.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (2)

Jan Sips zei op 8 augustus 2010 om 21:35 uur

Volgens mij is er verwarring ontstaan, omdat het eiland Middelwaard in de Maas tegenover Oeffelt anders is dan het meer noordelijk gelegen eiland Middelwaert tussen Katwijk (Cuijck) en Mook!! Het laatste was al veel eerder bekend(voor ca.1300) dan het eiland Middelwaard.

Annemarie van Geloven bhic zei op 10 augustus 2010 om 13:38 uur

Beste heer Sips, dank voor uw reactie. Dat deze onbewoonde Middelwaard bij Oeffelt een heel andere geschiedenis kent dan de veel oudere en bewoonde Middelwaard tussen Katwijk (Cuijk) en Mook, blijkt uit uw boeiende bijdrage aan het <a href="http://www.bhic.nl/index.php?id=11538" target="_blank">lokale geschiedenisboekje van Cuijk</a>.

Er waren zelfs nog meer 'Middelwaarden' op de Maas, namelijk bij Alem en Ravenstein. En in andere rivieren in Nederland waarschijnlijk ook.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 8 februari 2009 om 13:40 uur

Grens Hintham

vertelde op 29 juni 2009 om 15:16 uur

De Maas

vertelde op 14 januari 2011 om 15:25 uur

Het Mazenburgs voetveer