skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Rens van Ballegooij
Rens van Ballegooij Bhic
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Rens van Ballegooij
Rens van Ballegooij Bhic

St. Ambrosius was voor de bijen

Vader liet begin veertiger jaren op buurtschap Maasstraat in Uden drie rijen van veertien stuks hoogstam kersenbomen planten: Meikers, Udense Zwarte, Spaanse, Wijn- en IJsselkers. Naast kruisbestuiving bepalen ook bijen de opbrengst.

Marinus met twee kasten en een korf bij de BijenhalMijn broer Marinus verdiepte zich in de leerstof over het insect en zorgde tevens voor bewoning in de vorm van een kast met losse ramen.

Bijenvolken waren kostbaar, dus hoe kwam je daaraan? Je kon een bijenzwerm tijdens de vlucht laten stoppen door zand in de lucht te gooien of lawaai te maken met deksels. Door het lawaai hoorden ze de koningin niet en zochten ze een ’parkeerplaats’. Als je die markeerde met een rode zakdoek, was het volk jouw bezit.

Marinus werd in 1948 lid van bijenhoudervereniging St. Ambrosius voor fl. 2,50. Als timmerman bij vader maakte hij twee bijenkasten. De dakbedekking was een opengereten blik uit de voorbije oorlog, informatie en materiaal kwam van Honingzemerij ‘Het Zuiden’ in Boxtel. Als behuizing bouwde hij in de boomgaard een bijenhal, met dak en wanden van stro. Er was plaats voor twee bijenkasten en ‘n bijenkorf.

De kersenboomgaard met op de voorgrond de bijenhalOnder de bodemkast bevond zich een zinken laadje, gevuld met suikerwater: voeding voor de insecten. Op het vocht dreven strostengels, de suikerprijs was fl. 0,33/kg. Ook ná de oorlog was huishoudsuiker op de bon. De bijensuiker was giftig voor menselijke consumptie.

Een aangemaakte emmer stond op stal achter de melkgeit, zij dronk van de blauwkleurige vloeistof. Het huisdier kreeg een opgezwollen buik, hulp kwam te laat en het was “afgelopen met de geit”, maar óók met onze melkvoorziening!

Sinterklaas was onze feestdag, de daaropvolgende 7 december was het feest van St. Ambrosius en dan had Café Van Zutven, waar de teerdagen van het Ambrosiusgilde werden gehoudenm’n broer zijn ‘teerdag.’ Na de H. Mis werd in café Van Zutven aan de Kapelstraat, de ‘pot verteerd’. Men begon met worstenbrood, een voor ons onbekend brood.

In april 1949 trad onze imker in bij Missiehuis Vrijland in Oosterbeek en nam de toepasselijke naam broeder Ambrosius aan. Later werden de bijenkasten vanuit Uden per trein nagezonden.

Tijdens de kersenoogst werden Mill Hill broeders van het genoemde huis uitgenodigd voor het plukken van Ujese Zwarte. De opbrengst werd gedeeld. Bij het middagmaal kregen ze kersenpannenkoek, door Moeke gebakken op het met hout gestookte fornuis. Broeders herinneren het nu nog als ‘werken in Gods Kersengaard.’

Later experimenteerde ik met solitaire of metselbijen. De heilige Ambrosius (met bijenkorf aan zijn voeten)Daarbij wordt geen honing verzameld, voor die informatie bezocht ik de Ambrosiushoeve in Hilvarenbeek. Soms stond er een kam voor de vliegopening van de kast. Daaraan verloren bijen het meegebrachte stuifmeel dat als Propolis, een natuurlijk medicijn, verkocht werd. Mag ik dat ‘stelen’ van honing en stuifmeel noemen?

Bij een bijenkast die bewaard is gebleven, heeft de blikken dakbekleding een stempelopdruk. Een oorlogsspecialist zag aan de gebruikte code dat het een voorraadblik olie voor de veldkeuken was geweest.

De bijenhoudersvereniging St. Ambrosius in Uden werd in 1925 opgericht, tijdens de oorlog waren er geen bijeenkomsten. Zij heeft nu 23 leden met 19 bijenhouders. Het patroonsfeest wordt tijdens de algemene jaarvergadering in februari gevierd met het serveren van worstenbrood, nog steeds een jaarlijks terugkerende traditie.

Reacties (13)

Gerard H.A.A. de Bie
Gerard H.A.A. de Bie zei op 4 december 2017 om 14:01
Rini,
Ik vroeg me af wat de twee middelste foto's 'van doen hebben' bij het verhaal ?
Of zie ik iets over het hoofd.
Rini de Groot zei op 4 december 2017 om 20:34
Gerard.
Bedankt, voor de vraagstelling.
De eerste foto (1962) de Kersenboomgaard genomen vanuit de 'Uitkijkpost'
op de voorgrond de Bijenhal op de achtergrond het nog steeds bestaande
'Huize Zoggel.'
De 2e foto het pand in het midden het dorps café van Zutven de omgeving
zoals jij het nog zeker gekend heb, daar was de Teerdag.
Pieter. zei op 4 december 2017 om 20:45
Volgens de heer Joop Uijen (EDAH) koste de suiker in 1945 - 1950
rond de Fl 0,45 cent per kilo.
Deze was los te koop en kwam uit zakken van 50 kilo
die in een bak werden geschut van waaruit verkocht werd.
De kleinere zakken werden op een uitgekiende wijze verpakt en
dichtgemaakt zodat deze niet kon lekken in de boodschappen tas.
Met vriendelijke groet
Pieter
Gerard H.A.A. de Bie
Gerard H.A.A. de Bie zei op 4 december 2017 om 23:04
Ja Pieter over de prijs kan ik niets zinnigs zeggen. Echter over die grote bakken in de winkel waaruit o.a. suiker maar ook bijv. erwten werden uitgeschept om in kleinere verkoopbare zakjes te worden afgewogen wel.
Wij hadden die bij ons in een winkeltje zo groot als een huiskamer nog tot en met 1962. Daarna kregen we de eerste zelfbedieningswinkel in Boekel : https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/opening-van-de-eerste-zelfbedieningswinkel-in-het-dorp Maar ook toen nog werd er lange tijd van grote 50 kilo zakken overgewogen naar verkoopbare zakken van een kilo of een pond ( = halve kilo). Dit werd bij ons toen gedaan in een kleine ruimte achter de winkel met als bijnaam 'het winkeltje' door een toen inmiddels gepensioneerde oud-bakkersknecht van ons ; Toon van Exel genaamd.
Lisette Kuijper
Lisette Kuijper bhic zei op 5 december 2017 om 14:33
Leuk om te lezen hoe een verhaal over bijen herinneringen naar boven haalt aan kleine winkeltjes, grote kilozakken suiker en de eerste zelfbedieningswinkel van Boekel! Wat een verschil moet dat geweest zijn en vast ook wel even wennen...
Rini. zei op 5 december 2017 om 15:21
Even duidelijkheid bij de afbeeldingen.
Broer Marinus naast de bijenhal.
Kersen boomgaard.
Café, in het midden, waar de Teerdag werd gehouden
Het St. Ambrosiusbeeld in de St. Odulphuskerk van Best.
Lisette Kuijper
Lisette Kuijper bhic zei op 7 december 2017 om 09:32
Bedankt voor deze verduidelijking en aanvullende informatie, Rini!
Koos Tromp zei op 8 december 2017 om 11:46
Als imker te Poederoijen (net over de Brabantse grens) moet ik in dit verhaal iets recht zetten. In het stukje staat dat er soms voor de vliegspleet een kam geplaatst werd voor de opvang van het door de bijen meegebrachte stuifmeel. Dat klopt. Maar het kan niet zijn verkocht onder de naam propolis. Propolis is nl een harsachtige substantie die door de bijen gebruikt wordt om de cellen mee te poetsen en kieren in kast of korf mee te dichten. Propolis werkt anti-septisch. Opgelost in bijv. alcohol kan het ook als medicijn worden gebruikt. Dus de spreekwoordelijke klepel en klok zijn hier door elkaar gehaald.
Lisette Kuijper
Lisette Kuijper bhic zei op 8 december 2017 om 19:05
Bedankt voor je uitleg over de werking van Propolis, Koos. Kun jij je hierin ook vinden, Rini?
Cor van den Broek, (Bruukske) zei op 11 december 2017 om 16:24
Er gaat bij mij ineens een lichtje branden; Gerard H.A.A. de Bie, ben jij misschien een zoon van Sjefke de Bie, die aan de Volkelseweg in Uden een kruidenierszaak had? Ik weet nog dat Sjef bij ons thuis op de Hoenderbosch de boodschappen kwam brengen. Hoe is het verder met Sjefke gegaan, leeft hij nog? Ben erg benieuwd. Wees gegroet, Cor, zoon van melkboer Wim van den Broek ...!
Gerard H.A.A. de Bie
Gerard H.A.A. de Bie zei op 11 december 2017 om 16:59
Sorry Cor, maar ben geen zoon van Sjefke maar van Willie de Bie. Maar je zit in de buurt Volkelseweg, Uden en Boekel verschilt maar pakweg 8 km. Was leuk geweest ! Maar misschien reageert nog wel iemand uit Uden of Volkel hierop. Odiliapeel zal wel niet want daar zat wéér een andere Bakker de Bie.
Rini de Groot. zei op 23 juli 2020 om 21:45
Was me niet bekend, maar zwermde bijen steken niet.
Eerste Pinksterdagmorgen was ik bij de Wasven Boerderij in Eindhoven getuige van een zwermend bijenvolk dat zich in de directe omgeving aan een boomtak nestelde. In de directe omgeving zag ik een manneke en vrouwelijke imker gehuld, op het eerste moment dacht ik voor de heersende Corona., extra bescherming. Men vertelde dat de imker in het 'verhuizende volk' op zoek ging naar de Koningin en bracht die terug naar een nieuwe bijenkast van de bijenhal. Kort erna keerde de zwerm aan de tak rechtsomkeer de Koningin achterna. Zonder een voor ons hoorbaar seintje!
Rini de Groot. zei op 23 juli 2020 om 22:15
Dag Koos.
Bij Philips Medial Systems werd schilferende schellak, (gewonnen uit de afscheiding van bepaalde luizen) ook in alcohol opgelost. En als een lijmlaag op een lamel van fiber aangebracht aan de andere zijde bekleed met een laag lood. Later werd er een kort moment electrische spanning op het lood gezet, waardoor de schellak weer vloeibaar werd en op de voorgaande lamel gedrukt.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

Doe mee en vertel jouw verhaal!