i

't Klein vârkes schuurke

vertelde op 14 februari 2019 om 16:28 uur

Iedere foto heeft inderdaad zijn eigen verhaal. Zo ook ieder gebouw. Het gebouw, waarvan onlangs een foto in De Sleutel stond - de "rietgedekte boerenschuur" - was in ons gezin niet anders dan "'t klein vârkes schuurke" ('t kvs). Hierbij ons verhaal.

Zijaanzicht rietgedekte boerenschuurOnze ouders, Nic van Loon (18-8-28) en Marie van Loon - van Altvorst (31-12-24), kochten de boerderij aan de Kapelstraat 1 in Megen in 1959/1960 van de Familie Duijghuizen. Voor zover wij weten was 't kvs altijd in gebruik als varkensschuur.

In de eerste jaren is de schuur gebruikt voor zeugen en opfokbiggen, maar na aanpassingen hielden we hier een zestigtal vleesvarkens. Aan de linkerzijde van 't kvs zijn buitenhokken gemetseld, zodat de varkens in de buitenlucht hun behoeften konden doen. De openingen aan de rechterzijde van het gebouw zijn dichtgemetseld. Ook in de voorgevel is een gedeelte dichtgemetseld. Mogelijk hebben daar grote deuren gezeten; de scharnierankers zijn nog aanwezig. Waar de openingen aan de rechterzijde en de grote deuren dienst voor hebben gedaan is ons onbekend. Door het luik bovenin werd door ons altijd het stro naar binnen gebracht. Naar schatting konden er ±300 pakken stro op de zolder.

Zijaanzicht met buitenverblijf varkens

De vloer in ’t kvs bestond uit hard gebakken klinkers en aan de rechterzijde, zo’n 80cm van de muur, is een soort "grup" (of "groep") met tegels waarin mogelijk mest en urine werd opgevangen en afgevoerd. Dat zou kunnen betekenen dat er in een nog verder verleden ook runderen in 't kvs hebben gestaan, maar dat is gissen.

Hoe dan ook: in ’t kvs lagen de varkens op hard gebakken klinkers in het stro. Er waren vijf varkenshokken: drie aan de linkerzijde, waar de varkens ook naar buiten konden door een gat in de muur, en twee aan de rechterzijde. Ieder hok had zijn eigen voederbak die van boven gevuld werd.

De deurtjes van de hokken werden gesloten door middel van scharnierogen en -haken en een houten spie van 30 tot 50 cm lang. Als de deurtjes niet op slot waren, konden ze uit hun scharnieren getild worden om dienst te doen als schot in de middengang als de varkens naar een ander hok moesten of naar de vrachtauto voor hun laatste reis. Het is meer dan eens gebeurd dat een deurtje niet juist was gesloten en de varkens alle zakken met brokken open hadden gevreten met een bende tot gevolg.

Binnenzijde rietgedekte schuur

Tijdens het leeghalen van 't kvs heb ik ook de touwtjes verwijderd die gebruikt werden bij het slachten van de kippen, mesthanen en konijnen. Kippen en mesthanen werden aan hun poten opgehangen, waarna vader de kop eraf sneed. Menig kippenkop, veren en huid verdween in een varkenshok. Als een kip zijn kop werd afgesneden, liet mijn vader de kip enkele minuten hangen totdat deze stil hing en de laatste druppel bloed eraf droop. Kun je nagaan hoe de varkenshokken eruit zagen na 30, 40 of 50 kippen of slachthanen.

Konijnen werden opgehangen, door het spartelen ging het touwtje steeds strakker om hun nek zitten. Als ze stil hingen, werden ze aan hun achterpoten opgehangen en werd het vel er zorgvuldig afgetrokken. Menig vel heb ik opgevuld met stro. Als het dan na een jaar volledig was uitgedroogd, knipte ik het vel op maat om deze in mijn handschoenen te doen. Als ik deze handschoenen aan had, kreeg ik nooit en te nimmer koude vingers.

In de achtergevel zijn oude naaminscripties te vinden die teruggaan tot 1900.

Inscriptie muur rietgedekte schuur’t Kvs heeft qua mestvarkens dienst gedaan tot ongeveer 1992. Hierna werd het gebruikt voor kalfjes, kippen, konijnen en openhaard/kachelhout.

Weldra zal dit "rietgedekte schuurtje" afgebroken worden, maar nu is een gedeelte van de historie opgeschreven.

Het verhaal van Wilma, Gertie, Marcel en John van Loon is nog iets uitgebreider dan op deze pagina staat; ook hebben ze nog veel meer prachtige foto's gemaakt van hun kleine varkensschuur. Hun hele verhaal lees je hier.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (8)

frits van schijndel zei op 14 juli 2019 om 12:49 uur

zal proberen te schetsen hoe de situatie was rond 1945-1955 was er stond alleen de hoofdboerderij 1889 zie inschriptie boven de grote deuren aan de kappelstraat het kleine schuurtje is 11 jaar later gezet 1900 verder was er niets geen schuren bijgebouwen en garage alles was boomgaard (hoogstammen) en grasland waar nu die garage staat was de groentetuin het perceel liep in een rechte lijn door tot aan de dijk de 2 woningen no 14 en 16 de graaf allard straat en de speeltuin hoorde allemaal bij het perceel van duyghuizen ook het pnem huisje no 6 in de walstraat gebouwd rond 1950 die grond hoorde ook bij het perceel

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 15 juli 2019 om 09:37 uur

Bedankt voor je omschrijving, Frits. Mooi dat je ons op die manier zo terug neemt in de tijd en ons laat zien hoe het er destijds uitzag. Heel waardevol, dank daarvoor.

fritsvanschijndel zei op 21 juli 2019 om 10:29 uur

klein varkens schuurke in de dichtgemetselde voorgevel hebben 2 grote naar buiten open slaande deuren gezeten dat was de karschuur voor ( platte wagen korte kar gierton ploeg enz ) als je aan de achter zijden binnen loopt had je aan de linker zijde 4 varkenshokken voor de zeugen en het mestvarken in die 4 dicht gemetselde dicht gemetselde openingen aan de zijkant hebben deurtjes gezeten om de mest op de mestvaalt te gooien die lag tussen het schuurtje en de boerderij met daar onder de gierkelder boven de eerste 2 varkens kooien was het nachthok voor de kippen de dichtgemetselde ( vogel opening ) was de in en uitgang voor de kippen aan de buiten zijde tegen de muur een laddertje ( zgn kiepe leerke ) alles liep vrij in de boomgaard het dichtgemetselde raampje 50 x 50 cm diende om van buitenaf de zeugen en biggen in de gaten te houden zonder ze te storen waar nu die houten garage staat was de groente tuin die betonnen ramen is een naoorlogs product voorheen waren het houten ramen en kozijnen

Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 22 juli 2019 om 12:34 uur

Wederom dank Frits, heb je hier zelf soms ook gewoond?

Gerard Beck zei op 9 oktober 2019 om 14:27 uur

Frits kwam als slachter overal binnen :-)

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 9 oktober 2019 om 19:45 uur

Ah, dat is dan vast de verklaring, Gerard. Jij kent Frits nog als slachter? In welke tijd is dat geweest (ongeveer)?

Gerard Beck zei op 10 oktober 2019 om 11:43 uur

vanaf de jaren "40

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 10 oktober 2019 om 13:58 uur

Ah, dat verklaart waarom Frits hier die situatie van toen ook zo goed kan omschrijven. Bedankt voor je aanvulling, Gerard!

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 21 januari 2019 om 15:52 uur

Rietgedekte Brabantse boerderij