i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Schijndel
Tags:

Van kerkkaars tot theelichtje: Bolsius

vertelde op 28 maart 2009 om 12:03 uur

Voortdurende vernieuwing en blijvende aandacht voor kwaliteit. Dat is de rode draad in de historie van Bolsius. Het zijn de gebroeders Antonius (1850-1906) en Lambertus (1848-1907) die in 1871 de basis hebben gelegd voor de huidige internationale onderneming.

Vader Henricus Bolsius vestigt zich rond 1850 als dokter in Schijndel. Zijn zoon Antonius begint er een bijenwasblekerij. De andere zoon, Lambertus, werkt in de bierbrouwerij van zijn oom, maar steekt regelmatig ook een handje toe bij het bleken van bijenwas.

De activiteiten spelen zich aanvankelijk af in de tuin van het ouderlijk huis. Maar al gauw blijkt deze te klein voor een redelijke productie.  Het bedrijf verhuist daarom naar de Kerkendijk, waar het nu nog steeds is gevestigd. De grootste klant is pastoor Van Luijtelaar van de parochiekerk in Schijndel. 

De fabriek werkt in die tijd met een paar kleine smeltketels, een houten koelbak, pollepels, een waspers (die nog steeds in de hal van het huidige bedrijf staat) en tinnen vormpjes voor het maken van waskoekjes. In deze beginjaren bestaat het personeel uit de meesterknecht, zijn vrouw, een mannelijke en een vrouwelijke kracht. De meesterknecht verdient dan ƒ 4,50 per week en heeft ‘vrij wonen’, de vrouwen verdienen vijf cent per uur.

In 1903 doet Henricus Bolsius (1885-1954), zoon van Lambertus, zijn intrede als firmant. Oprichter Antonius Bolsius overlijdt drie jaar later. Henricus (Harrie) zet samen met neef Godefridus (Frits) (1887-1954) het bedrijf voort. De gebroeders Bolsius beperken zich tot na de Eerste Wereldoorlog tot het bleken van bijenwas.

Adrianus en Lambertus Bolsius

 Antonius Josephus Maria Bolsius (1850-1906) en Lambertus Josephus Maria Bolsius (1848-1907)

Omstreeks 1920 beginnen ze met het maken van kerkkaarsen. Vrouwen vlechten de kaarsenpitten en in de fabriek worden wasblokken vloeibaar gemaakt voor het dompelproces, het zogenaamde “tonken”. In 1930 vinden de heren uit hoe ze van vloeibare paraffine poeder kunnen maken. Hiermee is de basis gelegd voor grootschalige productie van thee- en devotielichten. De Bolsius Kaarsenfabriek heeft dan al het predikaat “Pauselijk Hofleverancier”.

Het zogenaamde tonken

Door het uitbreken van de oorlog stagneert de aanvoer van grondstoffen en gaat de fabriek zich tijdelijk toeleggen op het maken van gipsen beelden (er was in die tijd geen huis in Schijndel of er stond wel een ‘Kniertje’ ofwel Mariabeeldje voor het raam). Tijdens de luchtlandingen in 1944 wordt er veel verwoest in Schijndel, ook bij de gebroeders Bolsius. Toch hervat het bedrijf weer snel zijn werkzaamheden. In de jaren vijftig maakt Bolsius een moeilijke tijd door. De personeelsbezetting loopt terug en in 1954 komen de directeuren Harrie en Frits om bij een auto-ongeluk.

De tweede helft van de jaren vijftig verloopt weer voorspoediger. De verkoop van kaarsen stijgt en de sierkaars komt als sfeerartikel in de belangstelling. Het aantal werknemers groeit weer en het bedrijf gaat over op machinale productie. De daarop volgende decennia staan in het teken van verdere uitbreiding en modernisering.

In 1978 neemt A.B.J. Kristen, telg uit een familie van waskaarsenfabrikanten, het bedrijf over van de familie Bolsius. Onder zijn leiding  moderniseert het hele bedrijf. Bolsius maakt dan een enorme groei door. Een belangrijke overname is de inlijving van de NV Koninklijke Stearine Kaarsenfabrieken Gouda-Apollo bij Bolsius in 1983. Daarmee completeert de Bolsius Groep haar assortiment aan kwaliteitskaarsen.

In 1991 wordt D.J. Boer (1943) algemeen directeur van Bolsius in Schijndel. Het bedrijf richt zich daarna sterk op de groei van de Europese markt (export naar maar liefst 50 landen).

En zo staan de kaarsen van Bolsius op tafel bij gezinnen in Schijndel én bij staatsbanketten van ons Koninklijk Huis. Daarnaast vinden ze ook hun weg naar afnemers in de hele wereld: van de Noordkaap in Noorwegen tot Mombassa in Afrika, van Canada en de Verenigde Staten tot in Tahiti.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (17)

bennie oude lansink zei op 17 januari 2009 om 23:59 uur

leuk verhaal.
oud werknemer Bolsius Delden

Mariët Bruggeman bhic zei op 19 januari 2009 om 13:34 uur

Beste Bennie, hartelijk bedankt voor je leuke reactie. Een compliment is altijd leuk, zeker als het van een oud-werknemer van het betreffende bedrijf is.

René van Rooij zei op 22 maart 2009 om 19:40 uur

Op omderstaande link vindt u de gehele stamboom van de familie Bolsius uit Schijndel, incusief het gehele familieverhaal en de fabrieksgeschiedenis bij de eerste echt bekende Bolsius van de stamboom, Andreas Bolsius (1652)

http://gw5.geneanet.org/index.php3?b=rlhvanrooij&m=NG&lang=nl&pz=gijs&nz=van+rooij&ocz=2&n=Bolsius&t=N&x=6&y=6

marieke ketelaars zei op 3 april 2009 om 11:22 uur

hallo dankje voor de goede informatie
wij moeten met wo iets over bolsius doen en ik heb alle informatie van deze site het staat goede en duidelijk uitgelegd afvast bedankt

sandra van breugel zei op 6 april 2009 om 17:52 uur

hartelijke bedankt vooar de informatie we hebben het namelijk voor school nodig

Christian van der Ven bhic zei op 10 april 2009 om 21:03 uur

Marieke en Sandra, fijn dat jullie de informatie zo goed voor school konden gebruiken. Succes met jullie werkstuk!

Ilona Kloppers zei op 19 juli 2009 om 22:42 uur

Dhr. A Kristen en zijn vrouw stonden vorige week naast ons op de camping in Frankrijk en hij kon mooie verhalen vertellen over het bedrijf Kristen en later Bolsius.Ik dacht, toch even op internet zoeken. Leuk om dan allerlei verhalen te vinden op internet.
En verstand van wijn heeft hij ook.

Annemarie van Geloven bhic zei op 20 juli 2009 om 10:17 uur

Wat is de wereld soms klein... en vaak ervaar je dat op vakantie! Mocht u onderling adressen uitgewisseld hebben, zou u de heer Kristen misschien eens kunnen vragen te reageren op dit verhaal over Bolsius hier op dit historisch Forum van Schijndel. Hij heeft blijkbaar hele boeiende verhalen over dit mooie bedrijf te vertellen!

Aad Lelieveld, directeur Wax Art Studio Eerde zei op 1 november 2009 om 12:04 uur

Leuk om de geschiedenis te lezen van Bolsius, uiteraard grotendeels bij ons wel bekend. Zeker omdat ons bedrijf ooit ontstaan is uit Bolsius en nu nog op zeer ambachtelijke wijze het vak van kaarsenversieren uitoefend. Soms zelfs nog met gereedschappen uit de oude tijd.

Ook werken we nog nauw samen met de nazaten van de heren Bolsius. De familie Bolsius zit namelijk nog steeds in de (kerk)kaarsen.

Annemarie van Geloven bhic zei op 1 november 2009 om 23:36 uur

Wat leuk dat u onze website ontdekt heeft en dat het verhaal over Bolsius u aanspreekt.
Ik heb ook even gegoogelt op uw heel bijzondere kaarsenbedrijf Wax Art Studio in Eerde en ben onder de indruk van de prachtige kerk- en gelegenheidskaarsen die uw vrouw en u met uw team op ambachtelijke wijze ontwerpen en produceren. Leuk ook dat tevreden klanten foto's opsturen van de gebeurtenis, waarvoor door uw bedrijf een gelegenheidskaars gemaakt is en reacties achterlaten.
Mochten u of uw vrouw of iemand van uw team nog ooit inspiratie op willen doen, dan bent u van harte welkom bij het BHIC. Via de groene knop historisch onderzoek op onze website, kunt u naar hartelust door de historische informatie grasduinen.

Masja van den Broek zei op 14 januari 2010 om 15:15 uur

Op een van mijn laatste werkdagen bij Bolsius kom ik via google bij dit artikel terecht. Als echte Schijndelse met een opa die vroeger ook al bij Bolsius heeft gewerkt, vind ik het ontzettend leuk om dit terug te lezen. Ook al ga ik nu elders werken, Bolsius kaarsen zullen altijd in mijn huis blijven branden....

Mariët Bruggeman bhic zei op 15 januari 2010 om 12:59 uur

Beste Masja,
ik kan me voorstellen dat bij jullie thuis de Bolsius kaarsen altijd zullen blijven branden. Jammer dat je op zoek moest naar een nieuwe baan, maar ik wens je er heel veel succes mee. En bedankt voor je leuke reactie.

Rini de Groot. zei op 16 mei 2014 om 15:10 uur

Het verhaal kaars, geeft mij weer een onderwerp voor een verhaal.

Jan Lunenburg zei op 2 december 2016 om 22:50 uur

Wil Rene van Rooij met mij contact leggen? Het gaat over een foto van (zeer vermoedelijk) juffrouw Bolsius, dochter van Joannes Cornelis Josephus Bolsius en Maria Elisabeth Huberta van Gulick, overleden 5 april 1920, en toen wonende in Berlicum. Zij komt niet in de stamboom Bolsius voor. Hartelijk dank!
Jan Lunenburg, secretaris Historische Vereniging Berlicum MIddelrode (HVBM), janlunenburg@home.nl

Henk van den Brand zei op 8 maart 2018 om 12:57 uur

Weet iemand of de heer Kristen nog in leven is en zo ja waar ik hem kan bereiken?
Bvd.

Tonnie van Gestel zei op 2 januari 2019 om 00:19 uur

We hebben in ons heemkunde archief een foto album liggen met hoogstwaarschijnlijk foto's van de familie Bolsius Wie kan ons helpen met het achterhalen van persoonsnamen en gebouwen?
Tonnie van Gestel HKV Schijndel

henk van den brand zei op 2 januari 2019 om 10:44 uur

Hoi Tonnie,
laat even weten waar dat album zich precies bevindt, dan ga ik eens kijken

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 7 december 2009 om 12:37 uur

Mijn vader Nard als ballenjongen

vertelde op 26 mei 2010 om 12:35 uur

Schijndel door de ogen van een Wandelaar

vertelde op 6 december 2009 om 12:22 uur

De klompenmakerij