skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Hilde Jansma
Hilde Jansma Bhic
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Hilde Jansma
Hilde Jansma Bhic

De Fraters van Tilburg CMM

Samen werken aan een betere toekomst, een bijdrage leveren om de wereld meer bewoonbaar te maken en in de samenleving meer menselijkheid te brengen: daar hebben de Fraters van Tilburg ('Congregatio Fratrum Beatae Mariae Virginis, Matris Misericordiae' of Fraters van de Heilige Maagd Maria Moeder van Barmhartigheid) altijd voor gestaan.

Dat is ook geheel in de geest van hun stichter, Joannes Zwijsen (1794-1877), die bij zijn aantreden in Tilburg als pastoor enorm schrok van de armoede, het analfabetisme en de geestelijke verwaarlozing van de jeugd in de opkomende industriestad. Hij besefte hoe al deze dingen met elkaar samenhingen en formuleerde daar een christelijk antwoord op, met name in de vorm van onderwijs in armenscholen, voor kinderen die vanaf hun zesde jaar in stoffige textielfabrieken moesten gaan werken.

Hij wilde de textielbaronnen, waarmee hij een goede relatie ontwikkelde, ervan overtuigen dat aan de kinderarbeid een eind moest komen. Het verbieden van de Eerste Communie aan kinderen die niet naar school gingen, was misschien een onorthodoxe maatregel, maar wel een met een groot effect: de kinderarbeid nam erdoor af en het aantal leerlingen op de scholen steeg aanzienlijk.

In 1832 had Zwijsen al de congregatie van de Zusters van Liefde gesticht, die zich onverwacht snel ontwikkelde. Aangemoedigd door dat succes startte hij in 1844 ook een congregatie van broeders, de Fraters CMM. Opvallend: Zwijsen begon zijn onderwijscongregatie met een schoenmaker, een koperslager en een brouwersknecht, mannen die hij bij de trappisten in de leer deed.

Met deze twee religieuze gemeenschappen gaf Zwijsen een enorme impuls aan het onderwijs in de stad en de regio, want veel zusters en fraters konden leerkracht worden op de zo broodnodige volksscholen.

De bisschop van ‘s-Hertogenbosch ging in 1858 met de eerste constituties akkoord. De pauselijke goedkeuringen volgden in 1861 en in 1870. Ze werden herzien in 1927. De Fraters van Tilburg hebben uiteindelijk een van de invloedrijkste onderwijscongregaties in Nederland gevormd, met eigen kweekscholen en een drukkerij.

Ze trokken in 1885 naar de Nederlandse Antillen, in 1903 naar Suriname en in 1923 naar Indonesië om ook daar katholiek onderwijs te geven. In 1958 gingen de eerste fraters naar Kenia en Congo, in 1959 naar Zuidwest-Afrika (het latere Namibië) en in 1960 naar Brazilië.

Ter ondersteuning van deze missies werd ook een studiehuis in Cork (Ierland, 1958) geopend en later een in Californië (1963).

Alleen al in Noord-Brabant hadden de Fraters van Tilburg maar liefst 33 vestigingen:
- Boxtel, Huis van de H. Wilhelmus en Klooster in huize Jachtrust, Huize De la Salle;
- Cuijk, Broederhuis en Aloysiusgesticht;
- Deurne, Klooster Sint Willibrordus;
- Eindhoven, Fraterhuis O.L. Vrouw van Altijddurende Bijstand;
- Goirle, Fraterhuis H. Franciscus van Sales;
- Grave, Klooster Sint Henricus;
- Helmond, Ludovicusklooster (Mater Dei);
- ’s-Hertogenbosch, Fraterhuis (Papenhulst), Kweekschool O.L. Vrouw Zetel der WijsheidHuize Sint Leonardus van Veghel en Fraterhuis De Zoete Moeder;

Fraters van Tilburg en enkele onderwijzers van de St Jozefschool aan de Trompetterstraat, c. 1950.

- Loon op Zand, Fraterhuis Sint Eligiusklooster;
- Oisterwijk, Fraterhuis H. Herman Jozef;
- Oss, Instituut H. Nicolaas van Poppel en het Fraterklooster;
- Raamsdonksveer, Fraterhuis H. Theodorus;
- Reusel, Fraterhuis H. Cornelius en Fraterhuis Sint Cornelius;
- Sint-Michielsgestel, Fraterhuis De Ruwenberg en Huize Overberg, fraterhuis H. Joannes Bosco;
- Tilburg, Fraterhuis H. Dionysius-Saint Denis, Fraterhuis H. Antonius van Padua, Fraterhuis en Communiteit H. Stanislaus, Generalaat (Fraterhuis Joannes Zwijsen), Fraterhuis Petrus Donders, Fraterhuis H. Dionysius (Saint Denis), Huize Nazareth (Fraterhuis H. Familie)Fraterhuis H. Hart van Jezus en het Odulphuslyceum (Klooster Ave Maria);
- Udenhout, Klooster Sint Petrus;
- Vlijmen, Fraterhuis H. Franciscus Xaverius;
- Vught, Fraterhuis H. Joachim in Huize Steenwijk.

Maar ook in de rest van Nederland waren ze op veel plaatsen aanwezig. Buiten Nederland werkten de Fraters in Suriname, op de Antillen, in Zaïre, Kenia, Namibië, Brazilië en Californië.

Foto’s
Mgr. Joannes Zwijsen (1794-1877). Bron: Wikipedia.
De directie van De Ruwenberg, 1947.
Fotograaf: Fotopersbureau Het Zuiden. Bron: BHIC, fotonr. 1633-003272.
Fraters van Tilburg en enkele onderwijzers van de St Jozefschool aan de Trompetterstraat, c. 1950. Fotograaf: Fotostudio Jean Smeets, Grave. Bron: BHIC, 1907-006650.
Eeuwfeest van de Fraters van Tilburg op Huize Ruwenberg, 1945. Fotograaf: Fotopersbureau Het Zuiden. Bron: BHIC, fotonr. 1633-003275

Bronnen
Jan Smits, Vademecum van religieuzen en hun kloosters in Noord-Brabant. Alphen a/d Maas, 2010.
Website Fraters van Tilburg.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:
Doe mee en vertel jouw verhaal!