i

Huishoudschool in Sint Tunnis

vertelde op 9 oktober 2012 om 11:30 uur

Een mooie groepsfoto, gemaakt op de huishoudschool Sint Margriet aan de Hoefstraat van St. Anthonis. De huishoudschool werd in 1922 in gebruik genomen.

Leerlingen kwamen niet alleen uit Sint Tunnis maar ook uit wijde omgeving. We zien op de foto een jaloersmakend mooi fornuis en veel nette leerlingen erom heen die hun bezigheden laten zien.

In welke tijd zien we hier beland? Onder schorten en jurken steken zwarte kousen en schoenen. Ook de kapsels kunnen een indicatie geven van de tijd waarin we zijn beland.

De foto is nauwkeurig in scène gezet. Het schillen van de aardappels, het slaan van beslag of het bakken in de pan, alles staat geregistreerd in beeld. Maar hoe ging het destijds werkelijk? Was er één zaal waarin werd gekookt? Aan welke vakken werd nog meer aandacht besteed? Hoe groot waren de klassen?

Wie heeft herinneringen aan deze huishoudschool en vertelt ze aan ons?

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (19)

j.brugman-sommers zei op 14 oktober 2012 om 12:24 uur

de foto dateerd van voor 1959 !!!! De school aan de Hoefstraat is geopend in 1959 en was daarvoor in de Breestraat !!!! daar geopend in 1936. daar was later een atelier gevestigd : cherie en nog later de Edah. De school is door de N.C.B, gestart waarschijnlijk in het Bondsgebouw , nu cafetaria Marie Hoenselaar heeft n grote rol gespeeld hierbij

Marilou Nillesen bhic zei op 14 oktober 2012 om 13:40 uur

@J. Brugman-Sommers: Bedankt voor deze aanvullingen! Heeft u wellicht zelf op deze school gezeten? En zo ja, heeft u herinneringen aan de lessen van toen?

Hr Immens, Ottersum (L) zei op 15 oktober 2012 om 10:31 uur

De school en de dames op de foto zeggen mij niet zoveel, maar het kacheltje wel! Ik heb precies zo'n kacheltje in de schuur staan. Het zal van ongeveer 1910 zijn, dus al 'n eeuw oud. De kleur is zwart en het is geëmailleerd. Bijzonder zijn de kleurige bloemen die erop geschilderd zijn.

Henk Buijks bhic zei op 15 oktober 2012 om 10:36 uur

Jammer, meneer Immens, dat het geen kleurenfoto was. Dan zou het kacheltje nog meer zijn opgevallen. Overigens leuk dat u reageerde op het kacheltje, want ook wij vonden het 'n leuk ding!

j.brugman-sommers zei op 17 oktober 2012 om 13:08 uur

in het fotoboek van sint tunnis een foto van de inzegening door past. van delft in 1936 van het kooklokaal '.
zelf bezocht ik de 2-jarige primaire opl.van 1952 t/m 1954.
een oud school rapport vermeld de ruime variatie aan lessen !!
o.a. koken-voedingsleer-receptenleer-huishoudelijk werk- warenkennis - wasbehandeling- gezondheidsleer-tafeldekken en dienen-.
ook algemene vorming- :ned.taal- lezen- schrijven- rekenen- aardrijkskunde- geschiedenis- plant en dierkunde- lichamelijke opvoeding (gym!) -zingen.
natuurlijk ook godsdienst.
verder ook naaien- patroontekenen- knippen- haken- breien-stofversieren .
kinderverzorging en opvoedkunde
land en tuinbouw -zelfs engelse les !!
de leerlingen kwamen van heinde en ver: sambeek-stevensbeek-oploo- wanroy - de rips en st. tunnis !!!
er werd les gegeven op diverse lokaties .in het hoofdgebouw was het grote kook lokaal met "minikeukentjes"" voor praktijk en theorie koken en wassen.
op de lagere jongensschool was een naailokaal met naai - machines etc. hier gaf mevr. tonny cornellisen zowel theorie als praktijk .
op de lagere meisjes school was ook een groot lokaal voor diverse lessen.
ook op de landbouw school werd ons lesgegeven (waar nu rabo zit) meester sprenkels gaf land en tuinbouw en zijn dochter betty gaf a.v.o.
spottenderwijs werden we de meisjes van de de "renschool" genoemd !!!!!!!!!!
Maar toch een heel mooie brede opleiding waar ik later veel gemak van heb gehad !!! waar vindt je zoiets nog !!!!!!!!!

S.A. (Verus) van Dommelen zei op 30 oktober 2012 om 22:04 uur

De foto gaat terug naar de jaren 1922-1928. De tweede persoon rechts is mijn moeder (Antonia Wijnen uit Wanroij). Zij is altijd bevriend geweest met Marie Hoenselaar. Waarschijnlijk omdat zijn samen op een kostschool in Grubbenvorst gezeten hebben van 1913-1915. In '15 is mijn moeder weer naar huis gegaan. Aanvulling volgt nog.

Marilou Nillesen bhic zei op 31 oktober 2012 om 09:49 uur

@J. Brugman en S. van Dommelen: Bedankt voor de mooie herinneringen! We zijn benieuwd naar de aanvullingen...

S.A. (Verus) van Dommelen. zei op 1 november 2012 om 11:38 uur

Over de personen op de foto:
Rechts moet volgens mijn inlichtingen de lerares zijn. Naam onbekend, misschien in archieven van de NCB (Noordbrabantse Chr.Boerenbond) of gem. Oploo c.a.. De 4-de persoon van rechts (staand, witte schouderstrook op jurk) is mijn tante Cato (Catherina van Dommelen, geb.'06,overl.'58).

Annemarie van Geloven bhic zei op 1 november 2012 om 16:25 uur

Het archief van de NCB Sint-Anthonis 1911-1993 ligt in de locatie Grave van BHIC. Eens per week kom ik daar en ik zal eens in het archief neuzen. Een gedenkboek heeft deze afdeling niet.

Maar wie van de lezers de naam van de lerares kent, vertel het ons!

Annemarie van Geloven bhic zei op 6 november 2012 om 12:34 uur

Helaas leveren de notulen van de NCB van Sint-Anthonis van begin jaren 1920 geen informatie op over de huishoudschool en haar leraressen.
Ik hoop dat er iemand van één van de heemkundekringen in Sint-Anthonis reageert...

Sjang Vollenberg zei op 6 december 2012 om 18:55 uur

Ik heb 45 jaar bij Bouwmij Janssen in Venray gewerkt en ben nu voor de tegenwoordige directie (die nieuw is) op vrijwillige basis in beeld aan het brengen wat deze firma in het verleden aan moois gebouwd heeft. Daaronder de huishoudschool in St. Anthonis. Gegund op 5 juni 1958 voor de aanneemsom van Fl. 207.500,= en ontworpen door architect Vermeulen uit Eindhoven. Vraag is wie mij aan een foto kan helpen die geschikt is om afgedrukt te worden.
Met vriendelijke groeten,
Sjang Vollenberg, Venray.

Gerrit Janssen zei op 21 oktober 2015 om 15:08 uur

3e staande persoon van links is mevrouw Anna Janssen - Pennings uit Oploo. (geboren in 1902 in Sint Anthonis)

Rini de Groot zei op 21 oktober 2015 om 19:50 uur

Marilou,
het is de eerste keer dat ik dit verhaal onder ogen krijg.
Wat mij hier boeit is het kookfornuis, thuis stond dat onder de
schouw in den Herd, zo,n fornuis, zwart en bloemetjes motief.
Ik heb al vele museums bezocht voor een foto bij een verhaal,
ik herken het aan de gietijzeren poten.

Tegelijk lees ik de reactie van de Hr. Immens,
hopend is dat ‘kacheltje’ nog aanwezig voor het maken van een foto.
Hr. Immens wanneer er gelegenheid voor is wilt U
dan uw email adres doorgeven aan BHIC ?

A. Aben zei op 28 maart 2019 om 18:57 uur

de dame links op de knieën zittend is Drika Peters. Zij is geboren in oktober 1910 te Sambeek (nu Den Hoek 3 Sint Anthonis). Ik zou de foto dateren rond 1938. De meeste meisjes die landbouwhuishoudschool-onderwijs volgden waren tussen de 18 en 21 jaar.
Hoe het begon in St. Tunnis
Het huishoudonderwijs, dan nog cursus genoemd, voor meisjes in het Land van Cuijk krijgt ongeveer begin 1926 gestalte. Schoorvoetend melden de leerlingen zich in de jaren die volgen. Met de opening van de school in 1929, die dan een uitgebreider leerplan heeft en veel meer uren omvat, zijn er 95 gegadigden. Echter er is maar capaciteit voor de helft van dit aantal.
Medio 1928 is er een vergadering waarbij het plaatselijke Boerenbondsbestuur met adviseur, een vertegenwoordiger van het hoofdbestuur van de NCB en de burgemeester overleggen om een school voor landbouwhuishoudonderwijs (zoals het toentertijd heette) op te richten. Daarna volgen vergaderingen waarbij ook de Boerenbondsbestuur van Oploo en Ledeacker en het gemeentebestuur aanwezig zijn. En er moet geld op de plank komen voor de aanschaf van inventaris; de Boerenbondsbesturen en de gemeente doen zelf een duit in het zakje, omliggende gemeentes (Sambeek, Vierlingsbeek en Beugen) waaruit de leerlingen gerekruteerd worden, wordt om een bijdrage gevraagd, en er gaat een aanvraag naar de leenbanken. Het Boerenbondsbestuur van St. Tunnis stelt het voormalige schoollokaal in het Bondsgebouw gratis beschikbaar, de jongens zijn daar immers eerder dat jaar vertrokken. Verder moet er vuur, licht zijn. In een later stadium worden ook de Boerenbonden van Rijkevoort, Beugen, Boxmeer en Sambeek erbij betrokken. Zij dragen ook financieel bij.
De gedachte is dat om te beginnen één lokaal voldoende zal zijn. Als zal blijken dat de school levensvatbaar is, zal er worden overlegd om een eigen permanent gebouw te realiseren. Een jaar later, in juli 1929 wordt Marie van Hoenselaar door de NCB in Tilburg als huishoudlerares aangesteld. Zij gaat tevens in Cuijk aan de slag waar ook een landbouwhuishoudschool tot stand is gekomen.
In de kranten verschijnt informatie over de nieuwe school om leerlingen te trekken. Een cursusjaar bestaat uit 26 weken verdeeld over 7-8 maanden, en één lesdag duurt tien uur. Totaal dus 260 uren. Het lesgeld is ƒ 10,- per leerling, behoeftige leerlingen betalen minder of niets. De plaatselijke Boerenbond geeft zo nodig een toeslag. De leerlingen betalen de 26 maaltijden gezamenlijk (± ƒ 8,-) en verder voor de knippatronen nog ongeveer ƒ 2,-.
Het leerplan wordt uitgebreid omschreven. Hieronder een kleine greep daaruit. Over het vak koken: de leerlingen koken zelf. Hoofdzaak is om “een smakelijke, afwisselende en voedzame boerenpot te bereiden met producten van de boerderij.. Verder inmaak van vlees, groenten, vruchten en eieren. En gerechten maken voor zieken en voor een feestmaaltijd.
In het vak huishoudkunde leert men het inrichten en doelmatig bewonen van het huis, het zindelijk houden en gezellig maken, het inzicht brengen omtrent luchtverversing, vuilverwijdering, vliegenbestrijding en het boekhouden voor het huishouden. Er zijn vakken land- en tuinbouw, pluimveeteelt, bloemen- en groenteteelt en melkbehandeling. Bijzondere gezondheidsleer houdt in hulp bij ongelukken, verbanden leggen, zuigelingenverpleging, inrichting van een ziekenkamer en tuberculosebestrijding. En last but not least: sociale kennis en godsdienstleer die uitgebreid omschreven wordt. Deze laatste vakken worden door een geestelijke gegeven.
Men wil niet alleen boerendochters opleiden, maar ook meisjes uit de burgerij. En voor het hele land van Cuijk.
Op donderdag 26 september 1929 is de officiële opening die met veel ceremonieel gepaard gaat en waar veel bobo's bij aanwezig zijn.
Al in het jaar daarna spreekt men over een eigen permanent gebouw. Men ziet dat het vruchten afwerpt, onderkent de behoefte aan goed onderwijs en er komen steeds meer leerlingen. Mooie reclame maken de leerlingen door demonstraties te geven in een stand op de landbouwtentoonstelling.
In 1934 begint men met de bouw van een nieuwe school. Dit gebouw, Breestraat 8, staat er nog altijd, hetzij minder fraai door de dichtgetimmerde deuren en ramen. Op donderdag 12 januari 1935 volgt de officiële opening en inzegening van de school. De dames Van Hoenselaar en Van Hout verzorgen de lessen.
Marie van Hoenselaar verruilde haar baan als lerares in 1937 voor een functie in (standplaats) Tilburg: inspectrice van de Boerinnenbond. In haar plaats wordt mej. Uijen uit Niftrik als lerares aangesteld. Het is een parttime baan.
Mej. van Hout en eerder ook Marie van Hoenselaar geven ook les in de Cuijkse huishoudschool. Van Hout werkt vanaf 1934 in Cuijk.

Rini. zei op 28 maart 2019 om 21:52 uur

A. Aben. Dat is meer dan een verhaal.
Wat een prachtig initiatief voor het afgelegen platteland.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 1 april 2019 om 10:46 uur

Beste A. Aben, ik sluit me aan bij de woorden van Rini. Uw bijdrage is een verhaal op zich. Vindt u het goed als ik het verwerk tot een zelfstandig artikel op onze site?
Het komt dat hier te staan:

https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/jongensinternaat-saint-louis-in-oudenbosch

Ik hoor het graag!

A. Aben zei op 1 april 2019 om 11:45 uur

dag Marilou,

Prima dat dit als een zelfstandig verhaal wordt gepubliceerd. Maar dit hoort in elk geval niet bij verhalen over internaten. Kan het ook onder onderzoeken, vervolgens verhalen bij Sint Anthonis?
De inleiding van bovenstaand artikel Huishoudschool in Sint Tunnis mogelijk veranderen in (suggestie): Een mooie groepsfoto, gemaakt op de huishoudschool van St. Anthonis. De huishoudschool werd in 1935 in gebruik genomen.
De huishoudschool die de naam Margriet kreeg, is nl. van weer latere datum, die stond in de Hoefstraat. Wanneer die geopend is, kan ik u helaas (nog) niet vertellen.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 1 april 2019 om 19:12 uur

Helemaal mee eens hoor, A. Aben; zo'n verhaal hoort veel meer thuis bij Sint Anthonis. Dat zou dan hier komen: https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/terms=184/order=latest/terms=184

Ik ga er zo snel mogelijk mee aan de slag, en dan vermeld ik hier ook nog wel de juiste link naar het verhaal.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 11 april 2019 om 11:31 uur

En ja hoor, het verhaal over deze meer dan intrigerende dame staat online. Je vindt het verhaal over Marie van Hoenselaar hier:

https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/ode-aan-de-brabander-de-fietsende-feministe-marie-van-hoenselaar

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 24 september 2008 om 13:27 uur

“Een vrouwenhand en een paardentand…

vertelde op 30 januari 2008 om 10:11 uur

Smakelijk eten!

vertelde op 31 juli 2013 om 15:58 uur

Stimulator van het nijverheidsonderwijs voor meisjes: Zr Marie Joseph (1883-1968)