i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Biezenmortel
Tags:

en maakt ook deel uit van:

Atlas: Kloosters

vertelde op 19 mei 2009 om 11:47 uur

Huize Assisië is een initiatief van de Broeders Penitenten van de H. Franciscus van Assisië uit Boekel. In 1901 kochten zij van mejuffrouw Van Beugen uit ‘s-Hertogenbosch drie pachtboerderijen die bekend stonden als de Gasthuishoeven. Het totale oppervlakte bedroeg circa 45 hectare. De broeders bouwden op die gronden een complex voor de huisvesting van mannelijke verstandelijk gehandicapten.

De eerste steen voor het hoofdgebouw werd in 1903 gelegd. In 1904 arriveerden vier broeders met 21 verstandelijk gehandicapte mannen en jongens. Het bijzondere van Assisië was, dat het zich als eerste katholieke instituut richtte op verstandelijk gehandicapten. De broeders hadden bovendien verfrissende ideeën over de ontwikkelingsmogelijkheden van mensen met een handicap. Naast verplegers waren zij ook opvoeders.

Jan Smulders

De instelling groeide snel. In dezelfde stijl als het hoofdgebouw werden al gauw de nodige paviljoens bijgebouwd. In 1907 kwam er een kapel bij. Een vierde paviljoen kwam in 1912 tot stand. Omdat de instelling alsmaar groeide, moest er een intern geneesheer aan de inrichting verbonden worden. In 1913 kwam de arts Jan Smulders naar Biezenmortel, waar hij de functie van inwonend geneesheer van Huize Assisië op zich nam. In de ruim vijfentwintig jaar dat hij op 'Assisië' verbleef, breidde Smulders de inrichting verder uit, zette een ziekenhuisje en een verplegersopleiding op en zorgde voor de oprichting van een school voor buitengewoon lager onderwijs. Tot zijn dagelijkse taak behoorde echter ook het zetten van gips, het aanmeten van brillen en het trekken van tanden en kiezen.

Op 1 februari 1938 verliet Smulders huize Assisië om zich in Helvoirt te vestigen. Daar overleed hij in 1939. Inmiddels was hij door heel Europa bekend geworden door zijn baanbrekend werk over "Periodieke onthouding in het huwelijk". Zijn brochure over geboorteregeling, die onder die titel in 1930 verscheen, kende een enorm succes en werd in het Frans, Duits en Engels vertaald. Lees daar meer over in zijn biografie.

de dokterswoningPrisma

Voor de werknemers van Huize Assisië werden woningen gebouwd tussen het spoor en de buurtschap 't Winkel. In dit stuk van de Capucijnenstraat stond tot die tijd maar één boerderij, die bekend stond als de Westelijke Gasthuishoeve. Ten behoeve van de eerste interne geneesheer werd ook een dokterswoning bij de ingang van het complex neergezet. Momenteel wordt de villa net als het fratershuis aan de Hooghoutseweg bewoond door de pupillen van stichting Prisma, zoals de instelling (en het complex) na verschillende fusies is gaan heten.

In de jaren zestig bood de instelling al onderdak aan 700 gehandicapten. Vanaf halverwege de jaren zeventig daalde het aantal cliënten weer, omdat veel mensen met een lichte handicap zelfstandig gingen wonen. Dit leidde er ook toe dat het gemiddelde niveau van de bewoners daalde.

De Stichting Prisma is ontstaan uit een fusie tussen Assisië en Accent. Deze fusiepartner had zelf ook een voorgeschiedenis: In 1956 was de voorloper van Accent begonnen met nazorg aan ex-leerlingen van het Buitengewoon Lager Onderwijs. Dat hield in dat Accent voorzag in passend werk en vrijetijdsbesteding. Ook bood Accent ondersteuning aan gezinnen, exploiteerde een eigen werkplaats en zorgde er voor dat cliënten terecht kwamen in reguliere banen.

In de jaren negentig bood Accent een volledig dienstenpakket met ambulante zorg, gezinsvervangende tehuizen, activiteitencentra en dagverblijven. Accent was sterk in begeleiding en advies aan mensen met een lichte of matige verstandelijke handicap. Huize Assisië had jarenlang ervaring met de begeleiding en verzorging van mensen met een matige tot ernstige verstandelijke handicap of gedragsproblemen. Dat vulde elkaar zo mooi aan, dat Assisië en Accent in de jaren negentig besloten tot samenwerking. In 1996 onstond zo de Stichting Prisma. Cliënten kregen daarmee de keuze uit een compleet spectrum van mogelijkheden.

Op één van de wandelingen van Omroep Brabant bracht René Bastiaanse ook een bezoek aan Assisië. Bekijk hier aflevering 30 van het vijfde seizoen (2003/2004) van De Wandeling.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (15)

Dinette Machielsen zei op 18 juli 2009 om 00:00 uur

Heel boeiend.Vindt het heel interessant om de achtergrond te weten.Ons dochtertje woont nu bij Prisma.

E.Glastra van Loon-van der Harg. zei op 12 mei 2011 om 08:12 uur

Ooit was een oud-oom van mij broeder in het klooster. Hij zorgde voor een stuk of acht jongens. Zijn naar was broeder Camillus. We fietsten vaak in de zomer naar Udenhout en werden er altijd allerhartelijkst onvangen en gastvrij onthaald. De werkplaatsen het zwembad, eerst open lucht en later overdekt, het gemeenschapshuis met de theaterzaal, de eerste verpleegsters die om uiterlijk 10 uur van het terrein hoorden te zijn, Vader Overste, de lange gangen met cellen van de paters, de verhuizing van de overgebleven paters naar het doktershuis...
De laatste keer dat ik er was werd mijn oom er begraven, in zijn fransiscaner bruine pij in een ruw-houten kist. Gedragen door 'zijn'jongens.
Ruim 30 jaar geleden....

Marilou Nillesen bhic zei op 13 mei 2011 om 09:13 uur

Beste E. Glastra van Loon-van der Harg,

Hartelijk dank voor uw mooie reactie. Uit alles blijkt dat u veel warme herinneringen aan uw oud-oom heeft. Bovendien geeft het een aardige impressie hoe het er destijds aan toeging. Kortom, dank voor dit inkijkje.

elmy weijtmans zei op 8 maart 2016 om 21:39 uur

Zou U mij in contact kunnen/willen brengen met mevrouw Glastra-van Loon.
Ik werk bij Huize Assisië, nu Stichting Prisma, in het archief.

Annemarie van Geloven
Annemarie van Geloven bhic zei op 9 maart 2016 om 12:45 uur

Elmy Weijtmans, de contacten zijn achter de schermen gelegd!

Elmy Weijtmans zei op 17 maart 2016 om 23:50 uur

Zou U dan mijn bericht aan mevrouw Glastra-van Loon door willen sturen?

Annemarie van Geloven
Annemarie van Geloven bhic zei op 18 maart 2016 om 15:46 uur

Beste Elmy, ik heb jouw vraag op 9 maart doorgestuurd naar mevr. Glastra van Loon-van der Harg. Ik heb het zojuist nog een keer gedaan.

Jack..... zei op 11 juni 2016 om 00:48 uur

Net De Wandeling gezien. Hoe is het met het Boek van Jacob ???

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 12 juni 2016 om 14:52 uur

Volgens mij is het daar wel goed mee, Jack. Al googlend vond ik deze verwijzing:

Piet de Kroon, Thuis op Assisië; verslag van mijn leven. Het levensverhaal van Assisië-bewoner Jacob Leerentveld (Tilburg, 2004)

Ik vond die titel overigens hier: http://www.canonsociaalwerk.eu/1891_Heerenloo/2014-12-IN_BRABANT_Paul_Spapens_Assisie.pdf

Jack zei op 12 juni 2016 om 21:07 uur

Marilou,

Dank je wel voor de info.

Ex`bewoner Jack vriend van Dick B.....

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 13 juni 2016 om 10:28 uur

Graag gedaan!

Adrie van der Horst zei op 28 juli 2016 om 18:11 uur

In mijn familiearchief trof ik een foto aan waarvan ik vermoed dat die bij huize Asissie in Ulvenhout is gemaakt.
Een broer van mijn moeder is daar in 1924 opgenomen en heeft op een wat latere leeftijd in de wasserij gewerkt.
U kunt de foto('s) bekijken achter deze link:
https://docs.google.com/document/d/1zcWG11LuBrSp5s0ZLzKr3h54mRIQ36cHa4LinL6fhCo/edit?usp=sharing

Graag wil ik weten of iemand de plaats herkend waar de foto gemaakt is.
En misschien zijn er in het archief van Huize Asissie nog nadere gegevens te vinden over mijn oom: Petrus Johannes Bruijnius geb. 29-02-1908 (overleden omstreeks 1962)

Norah zei op 28 juli 2016 om 21:31 uur

Dag Adrie,

Huize Assisie lag in Udenhout, niet Ulvenhout.
U kunt informatie inwinnen bij:

Stichting Prisma(locatie Assisie)
Hooghoutseweg 3 5074 NA Biezenmortel
tel 0416-671300
info@prismanet.nl

En wilt u b.v. weten wanneer uw oom precies is overleden en waar, kunt u een persoonskaart van hem bij het CBG in Den Haag aanvragen.
Mvg.

Adrie van der Horst zei op 28 juli 2016 om 23:48 uur

Hartelijk bedankt voor uw bericht. Ik heb inmiddels de Stichting Prisma een e-mail gestuurd.

Norah zei op 29 juli 2016 om 11:01 uur

Hoop dat het resultaat mag hebben, succes gewenst!
Mvg.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 17 mei 2009 om 13:56 uur

Bewoners van Assisië aan het woord

vertelde op 7 januari 2010 om 11:05 uur

Watertoren van Udenhout (Assisië)

vertelde op 22 november 2012 om 08:46 uur

Sloop van de watertoren van Huize Assisië in 1963

vertelde op 6 november 2015 om 09:19 uur

Geparkeerd bij huize Assisië