i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Tilburg
Tags:

en maakt ook deel uit van:

Atlas: RK Internaten

vertelde op 26 juni 2018 om 08:01 uur

Kwam je van de lagere school, had je roeping en leek het onderwijs jou wel wat? Dan kon je in Tilburg naar het internaat Sint Stanislaus. Dit was een kostschool van de Fraters van Tilburg, een congregatie die heel belangrijk is geweest voor de ontwikkeling van het katholieke onderwijs in Nederland. De opleiding begon met zes klassen juvenaat. Daarna wachtte de kweekschool en, als je frater wilde worden, het noviciaat.

Fotopersbureau Het Zuiden, collectie Regionaal Archief Tilburg 050977
Klassenfoto kweekschool Sint Stanislaus, 1950 (Fotopersbureau Het Zuiden, collectie Regionaal Archief Tilburg 050977)

Overigens waren de jongens die bij de fraters introkken niet alleen twaalfjarigen, maar ook juvenisten die op de  voorbereidingsschool in Goirle al drie van de zes juvenaatsklassen hadden doorlopen en daarna naar Tilburg waren gekomen om hun studie af te ronden. Deze ouderejaars herkende je aan het insigne op hun revers, herinnert een oud-leerling zich.

Na afronding van het juvenaat was je een jongeman van rond de 18 jaar, klaar om te beginnen aan de opleiding tot frater-onderwijzer. Je hoefde daarvoor niet naar een andere schoollocatie. 'De kweek' maakte deel uit van hetzelfde kloostercomplex, waar bijvoorbeeld ook de bekende Drukkerij van het Rooms-Katholieke Jongensweeshuis gevestigd was. De fraters waren namelijk zeer actief in het bedenken van lesmethoden en het schrijven van schoolboeken en een eigen drukkerij was dan natuurlijk wel zo handig voor de verspreiding daarvan.

Foto: collectie Regionaal Archief Tilburg 000489
Speelplaats van kweekschool Sint Stanislaus (foto: collectie Regionaal Archief Tilburg 000489)


Foto: collectie Regionaal Archief Tilburg 000483
Recreatiezaal kweekschool Sint Stanislaus (foto: collectie Regionaal Archief Tilburg 000483)

Na meer dan een eeuw fraters-onderwijzers te hebben opgeleid werden in 1958, onder directeur frater Sigismund, voor het eerst ook leerlingen toegelaten die dat niet wilden. Deze jongens, de externen, bleven gewoon thuis wonen. Het internaat zal voor zulke buitenleerlingen verboden terrein zijn geweest.

De kweekschool werd eind jaren zestig een pedagogische academie en in de jaren tachtig een pabo.

Deel verhalen en foto's!

Reageer hieronder, deel je herinneringen en vul deze pagina aan! Foto's zijn ook van harte welkom en kunnen worden verzonden naar info@bhic.nl

 

Herinneringen:

"Of dat nu echt een roeping was…"

 

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (9)

Jan van Son zei op 20 maart 2019 om 20:40 uur

De jongelui op de groepsfoto waren op dat moment leerling van zgn. ‘voorbereidende kweekschool’ in Goirle. Klas 1a. Ze kwamen vooral uit Brabant maar ik zie er ook leerlingen op uit Heeg(fr.) Utrecht,Wervershoof. De foto werd genomen t.g.v het eeuwfeest van de Kweek. De jaargang 1949/1950 bestond uit ongeveer 60 leerlingen. Zes jaar later waren er nog maar 20 over die intraden in het Noviciaat. Op de foto staan de fraters Angelus Haans, Justus van den Boom, en Maximiliaan van Litzenburg. De laatste kon googelen. Hij was surveillant. Justus was tekenleraar en Angelus was mentor van de jongsten. Hij gaf biologie en ik herinner mij dat hij een bosmierennest in zijn kamer had. Die verplaatsten zich door meterslange glazen buizen van hun nest( een blikken doos) naar verschillende voederplaatsen. Op de kweek in Tilburg werd de studie na 3 jaar voorbereiding voortgezet. Het onderwijs was er prima. De leraren in die tijd waren: fr Sigismund de Cocq ,directeur en geschiedenisleraar, frater Meinulphus van Grootel, schrijven en tekenen. Frater Andeo Vinken,biologie.
FraterSilvino Sprangers, handenarbeid, Frater petrus Nolascus Broeders,engels e n frans. Frater Victor van Nispen,nederlands, frater Augustino Klijsen,aardrijkskunde,
Frater Renatus Mutsaers, wiskunde frater Remigius Heesbeen,duits en muziek
En de Heer van de Poel gymnastiek. Dat ik al hun namen nog ken bewijst dat ze me wisten te boeien. Ik prijs me gelukkig dat ik op die plaats onderwijs mocht
volgen.

Jan van Son zei op 21 maart 2019 om 08:24 uur

Frater Maximiliaan kon in die tijd natuurlijk niet googelen . Dat kunnen we heden ten dage allemaal. Hij was een goochelaar Sorry voor de spelfout.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 21 maart 2019 om 11:01 uur

Mooi beschreven, Jan, je woorden roepen de beelden van de mieren die door die buizen lopen echt tot leven. Ik kan me voorstellen dat het een genoegen was om daar onderwijs te krijgen.

(En je tikfoutje is in 2019 heel begrijpelijk. Want we googelen meer dan dat we goochelen; ik in ieder geval ;)

Harrie Mayen zei op 17 oktober 2019 om 16:13 uur

Begin jaren 80 was in de gebouwen van Stanislaus de HAVO Top gevestigd. Leerlingen die van de Mavo kwamen konden hier leerjaar 4 en 5 van de Havo volgen. Ik vermoed dat men op deze wijze hoopte deze leerlingen geïnteresseerd te krijgen voor de Pabo.
Komend vanaf een reguliere Mavo was het hier een "vrijgevochten bende". Alles leek mogelijk op deze school waar de leerlingen hun eigen winkeltje dreven. Als gevolg van de grote vrijheid bleef ik dan ook gelijk in de vierde zitten. We zaten namelijk meer in de grote aula te kaarten dan dat we lessen volgden. Ik herinner me de drankenautomaat waar je voor een kwartje een beker warme chocolademelk of koffie uit kon halen. Maar dat kon ook gratis ontdekte wij. Gewoon aan één kant optillen en terug laten vallen.
Ook herinner ik me nog onze docent Engels met de bijnaam Uncle Charles. Inclusief Engels bolhoedje wist deze man mij mateloos te boeien. Maar ook meneer Snoeren die ons Biologie doceerde. Wat kon deze man boeiend vertellen over schijnbaar saaie onderwerpen als bijvoorbeeld Malaria.
De heer Stehouwer docent Nederlands herinner ik me als een behoorlijk excentrieke man. Tijdens mijn mondeling examen Nederlands had hij een tamme rat op zijn schouder!
En dan dat gebouw. Kruip door sluipdoor met een "gehieme gang" van de fietsenkelder naar het biologielokaal. Imposante trappenhuizen, krakende vloeren. Hoge plafonds! En op zolder achter slot en grendel nog de slaapkamers van het voormalige jongensinternaat. Dat kon je door het sleutelgat alleen zien! En achter in de tuin stond dan nog zo 'n gebouw!
Wat enorm jammer dat al deze gebouwen inmiddels verdwenen zijn.

Jan van Son zei op 17 oktober 2019 om 16:46 uur

Wat een verschil met de jaren vijftig! Wij leidden in die tijd op de kweekschool een leven dat geïnspireerd was op het kloosterleven. Orde regelmaat en rust.
Het gebouw achter in de tuin was het Noviciaat. Na de derde cursus van de kweek ben ik daar nog een paar maanden intern geweest. Toen had ik het wel gezien daar.

Harrie Mayen zei op 18 oktober 2019 om 20:43 uur

@Jan van Son. Mijn ervaringen zijn van de 80’er jaren. Een heel andere tijd dan waar jij over verhaald. Maar één maal binnen in de gebouwen kon je niet ontkomen aan het gevoel dat dit gebouw historisch was.
Nooit geweten dat dat gebouw achter in de tuin het Noviciaat was. Ik kan me herinneren dat we hier ook wel practicum kregen. Ook meen ik me te herinneren dat er een gymnastieklokaal was. Maar daar twijfel ik over. Immers op enig moment kregen we ook gymnastiek bij de “Oude Dijk”.

Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 28 oktober 2019 om 16:37 uur

@Harrie: nog bedankt voor je verhalen, ze zullen zich wel afgevraagd hebben waarom die koffieautomaat zo weinig geld opleverde haha : ) En dan die drie leraren, allemaal op hun eigen manier onvergetelijk. Mooi beeldend beschreven allemaal en volgens mij kun je er nog veel meer over zeggen.
Trouwens ook interessant dat we het dus hebben over de tachtiger jaren, eigenlijk al in de nadagen van dat hele internaatleven.

@Jan: ook jij bedankt voor je reactie. Moet inderdaad wel een heel andere ervaring zijn geweest om in de vijftiger jaren op zo'n internaat te zitten. Hoe was die overgang van kweek naar noviciaat? Ik begrjip dus dat je wel echt roeping had, in eerste instantie dan.

Jan van Son zei op 28 oktober 2019 om 16:59 uur

Thijs: ja, die overgang was een grote teleurstelling voor mij. De kweekschooltijd was heel aangenaam. Leuke leraren ,goed onderwijs, orde en rust en regelmaat. Buitengewone omstandigheden om te studeren zoals ik al aangaf. Op het noviciaat het studeren plotseling op. In plaats daarvan moest gebeden,gemediteerd, en vooral gezwegen worden. Het grootste gedeelte van de dag moesten we in stilte doorbrengen. Maar het ergste was dat je je vrije wil werd afgenomen. Hele strenge regels die niet alleen rigide maar ook absurd en gezocht waren. Alleen maar gericht op de vernietiging van je eigen wil. Zelfs je naam werd je afgenomen .Wat mij als een mooie toekomst had toegeschenen had zijn glans verloren. we moesten ons onvoorwaardelijk kunnen onderwerpen aan de congregatie en de beslissingen van de overste.. ik had het na een paar weken al door: ik zal hier niet lang blijven. Na enkele maanden ben ik weggegaan. En daar heb ik nooit spijt van gehad.

Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 29 oktober 2019 om 10:06 uur

Beklemmend, zoals je het hier beschrijft. Afbreken en opnieuw opbouwen... nieuwe identiteit. Eigenlijk ook een overgang waar je je totaal niet op kunt voorbereiden. Lag dat er misschien ook aan, dat die gang naar het noviciaat bij de jongere leerlingen ook heel actief werd "gepromoot" en misschien ook te rooskleurig voorgesteld?
Mooi om te lezen dat het zo goed heeft uitgepakt, dat je je hart hebt gevolgd. En met die positieve ervaringen op de kweek - ik lees eigenlijk geen enkel negatief woord - had je dus al een prima bagage.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: