i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Tilburg
Tags:

en maakt ook deel uit van:

Atlas: RK Internaten

vertelde op 26 juni 2018 om 08:12 uur

Mariahof aan de Bredaseweg was een juvenaat van de Broeders Penitenten van Huize Padua (Boekel), een congregatie die zich toelegde op de zwakzinnigenzorg. Op de kostschool konden jongens de eerste fase in de opleiding tot kloosterling doorlopen.

Het hoofdgebouw van het kloostercomplex werd in 1938 ingewijd. De juvenisten woonden daar uiteraard niet. Zij werden gehuisvest in een nabijgelegen pand in dezelfde bosrijke omgeving.

Oudere generaties mannen die op dit internaat hebben gezeten, zullen zich ook nog Sanatorium De Klokkenberg herinneren, dat van 1945 tot in 1953 op het terrein gevestigd was en waar tuberculosepatiënten werden verzorgd door de zusters Franciscanessen van Veghel. Deze instelling werd in 1953 als Medisch Centrum De Klokkenberg voortgezet aan de Galderseweg in Breda.

Daarmee was het nog niet gedaan met de zorgbestemming van Mariahof, In 1954 opende op hezelfde landgoed Huize Piusoord de deuren (sinds 1990 "Amarant"), een instelling bedoeld de opvang en verzorging van jongens met een verstandelijke beperking. De zorg voor zulke mensen is waar de broedercongregatie van de Penitenten immers om bekend stond.

Waarschijnlijk was het gebouw van Piusoord voor de kostschoolleerlingen van Mariahof verboden terrein, maar zij zullen het zich vast nog wel herinneren. Bovendien zullen er onder de juvenisten van Mariahof vast jongens zijn geweest, die later als broeder aan de slag gingen op dit "zwakzinnigeninstituut" (zoals het vroeger wel werd genoemd). De meesten van hen zullen echter, zoals  ook van veel andere juvenaten en seminaries bekend is, uiteindelijk toch voor een lekenbestaan hebben gekozen.

Hoe heb jij het internaat Mariahof ervaren? Reageer hieronder, deel je herinneringen met ons en vul dit verhaal aan!

Foto's

Juvenisten en docenten Mariahof, ca. 1985 (foto: collectie Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven, id.nr. 220029)

Schaatsen op de vijver, ca. 1965 (foto: collectie Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven, id.nr. 220067)

Keuken van Mariahof, 1940 (foto: Fotografisch atelier J. Duppen, Gemert, bron: collectie Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven, id.nr. 220057)

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (24)

Jan Witlox zei op 12 maart 2019 om 10:34 uur

In 1957 ging ik naar Mariahof. Toen nog ondergebracht in het hoofdgebouw van Huize Piusoord (Bredaseweg 570, Tilburg). In die tijd werd het (nieuwe) juvenaat "Mariahof" gebouwd (Bredaseweg 568, Tilburg). Tijdens de wandelingen gingen we regelmatig kijken naar de "nieuwbouw". In 1958 werd het juvenaat "Mariahof" betrokken. Er werd veel gesport op het juvenaat. Wat op de foto als vijver wordt betiteld, was een geasfalteerd gedeelte waar normaal gesproken een aantal volleybalvelden waren. En 's-winters werd het opgespoten tot ijsbaan.
Als je de roeping volgde vertrok je na vier jaar vanuit het juvenaat naar het postulaat en noviciaat in Huize Padua in Boekel. In mijn tijd werd er op het juvenaat door de broeders zelf les gegeven: VGLO of Mulo. Broeder Robertus, rechts op de groepsfoto gaf o.a. Frans en Nederlands.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 12 maart 2019 om 12:38 uur

Hartelijk dank voor je reactie, Jan. Was er voor jouw gevoel veel verschil tussen de oud- en de nieuwbouw? Heb je goede herinneringen aan die periode?

Jan Witlox
Jan Witlox zei op 12 maart 2019 om 13:45 uur

Ja, In de oudbouw was een gedeelte van het hoofdgebouw bestemd voor het juvenaat. Verder war er een gedeelte voor de broeders. Maar ook de broodkamer en keuken voor de hele instelling zaten in het hoofgebouw. Ik herinner me dat de vloeren van refter en recreatiezaal van linoleum waren. Als juvenisten deden we al het huishoudelijk onderhoud zelf. Op zaterdag was het "groot onderhoud". Met een aantal naast elkaar op de knieën met staalwol en boenwas proberen de zwaarte strepen van de rubberen schoenzolen te verwijderen. Als de boenwas droog genoeg was, dan met de boenblok aan de gang. Tenslotte met een stukje oude deken onder de boenblok de glans er op brengen.
In de nieuwbouw was alles veel ruimer, moderner. En met eigen sportvelden en zo.

Ik heb erg moeten wennen van een beschutte woonomgeving naar het dag en nacht in een grote groep leven. En je kwam in drie vakantie thuis. Naast de ouderdag waren er eigenlijk geen fysieke contacten met thuis.
Maar op den duur leerde je je weg wel vinden.

Nicasius zei op 15 maart 2019 om 18:35 uur

Waar geen melding van gemaakt wordt is dat tijdens de ontwikkeling cq. nieuwbouw van het Juvenaat te Tilburg, Juvenaat Mariahof te Breda was gevestigd op Wolfslaardreef 102. Hier heb ik 3 jaar in voorbereiding van het Noviciaat te Boekel m'n opleiding gehad.
Nicasius.

Christian van der Ven
Christian van der Ven bhic zei op 16 maart 2019 om 09:02 uur

@Jan: Dat laatste, dat kan ik me voorstellen. Het is wel een heftige verandering natuurlijk, die een flink aanpassingsvermogen bij jonge mensen veronderstelt. Alsof je in een soort vrijwel afgesloten mini-maatschappij komt te leven. Dank voor je aanvullende informatie trouwens.

@Nicasius: We gaan eens zien of we dit verhaal nu nog iets kunnen uitbreiden. Inmiddels zijn er via de reacties al veel extra gegevens aangedragen. Dank voor jouw aanvulling!

Nicasius zei op 16 maart 2019 om 15:04 uur

Mijn 1e inzending werd niet in de rij van inzendingen geplaatst.
Wat is de reden hiervan ?
Nicasius.

Christian van der Ven
Christian van der Ven bhic zei op 17 maart 2019 om 12:27 uur

@Nicasius: Oei, geen idee. Bij dit verhaal staan geen andere reacties van je opgeslagen dan welke online staan. Soms wil er nog wel eens eentje offline staan, bijvoorbeeld als die (ten onrechte) als 'spam' aangemerkt zou zijn. Maar ook dat is hier niet het geval. Ik vermoed dus dat er bij je eerdere reactie iets fout is gegaan.

De enige andere reactie die ik zo snel van je terug kan vinden, is bij dit verhaal: https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/onzedigheid-loert-overal

Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 18 maart 2019 om 08:47 uur

@ Nicasius: bedankt voor je reactie! Aan de hand van jouw opmerkingen zal het verhaal de komende tijd nog worden aangevuld.

Nicasius zei op 18 maart 2019 om 11:28 uur

In de jaren '50, de WO2 lag inmiddels 5 jaar achter ons, werd het economische leven gunstiger en werd er meer verdiend. In ons gezin van 11 personen kwam er dus meer geld binnen. In deze jaren bloeide het Roomse leven rijkelijk en dat was voor mijn ouders aanleiding om een zoon en/of dochter naar het klooster te laten gaan. Hiermee werd het aanzien bij de heren Geestelijkheid in onze dorpsparochie aanzienlijk opgevijzeld ! In ons gezin was ik bijna de jongste en werd ik als "vrijwilliger"aangewezen voor het kloosterleven. Het werd Juvenaat Mariahof te Breda waar ik 3 jaar de opleiding volgde voor het Noviciaat van de Broeders Penitenten te Boekel. Het studiegeld was 300.= gulden per jaar . Met het koffertje in de hand maakte ik als knaapje van 14 jaar de lange reis alleen naar Breda Juvenaat Mariahof, Wolfslaardreef 102. 3 Jaar lang en 300 dagen , 24 uren per dag weg van huis tegen mijn eigen wil.
Aansluitend hierop ging ik naar het Noviciaat Padua te Boekel. Wederom in opdracht van thuis. Maar na een jaar werd ik hier 18 jaar en verkoos ik de vrijheid. Thuis aangekomen werd ik niet vriendelijk ontvangen en ben nog dezelfde dag vertrokken om er niet meer terug te keren. Nú nog op 82 jarige leeftijd word ik nagenoeg dagelijks geconfronteerd met de traumatische ervaring in deze jaren opgedaan. Zie hier: Oorzaak en desastreus gevolg.

Jan Witlox zei op 19 maart 2019 om 11:34 uur

Gezien de ervaringen van "Nicasius" wil ik graag nog iets aan mijn reactie toevoegen. In mijn situatie was er zeker geen sprake van enige druk vanuit mijn ouders of omgeving. Zowel mijn keuze om naar het juvenaat te gaan en later naar het postulaat/noviciaat heb ik zelf gemaakt. Mijn ouders hebben meerder malen uitdrukkelijk gevraagd of ik het wel zeker wist en aan de consequenties had gedacht.
Achteraf kun je je hoogstens afvragen in welke mate je deze beslissingen op 12/16 jarige leeftijd kon overzien. Je stapte in een trein, die weliswaar bij meerderstations stopte, maar je ging voor de eindbestemming. En onderweg uitstappen deed je niet zomaar, daar kwam nog wel wat bij kijken.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 19 maart 2019 om 12:40 uur

Bedankt Nicasius, voor je aangrijpende berichtje. Indrukwekkend om te lezen hoe een veertienjarige jongen er zo alleen voor stond, en die weg in zijn eentje heeft moeten gaan. Krachtig dat je als 18-jarige een andere keuze durfde te maken, ondanks de verstrekkende gevolgen hiervan. En dapper dat je na al die jaren hier je verhaal doet, dank daarvoor.

Beste Jan, ook veel dank voor het delen van jouw ervaring. Goed te lezen dat er ook ouders waren die daar heel anders in stonden, en wel open stonden voor de mening van hun kind. Mooie metafoor van de trein; je maakt in één keer duidelijk hoe de situatie in de praktijk eigenlijk was.

Nicasius zei op 20 maart 2019 om 16:22 uur

Het leven in 'detail ' tijdens het driejarig verblijf in het juvenaat Mariahof te Breda geeft , en aansluitend één jaar Noviciaat in Padua te Boekel , een beeld te zien van eenzaamheid en verlatenheid. Zoals op vele scholen de pesterijen onderling tussen leerlingen ook hier mijn deel werd. Vaak dat ik uitzag naar de bedtijd om in de nachtelijke uren de rust weer te vinden. Door de grote luide bel werd deze rust afgebroken en met tegenzin dat de dag weer werd aangevangen. De dagen welke nog te gaan waren naar de vakantie werden geteld. Hoe intens blij weer naar huis te mogen maar hoe hard was de opdracht van vader: "Als ik vanavond van het werk thuis kom, dan ben jij weer terug naar Breda !". Spijbelen kon niet want waar moest ik heen ? De leiding op het Juvenaat heeft niets onderkend en weer werd een trimester aangevangen , in stille eenzaamheid en heimwee. Zo zal ik toch vader's opdracht invulling geven en 3 jaar volmaken.
Maar na een vakantie van een maand wederom de opdracht van vader en reisde ik weer af, nú naar Huize Padua te Boekel naar het Noviciaat.
Wéér was ik alleen en weer geen uitgeleide gedaan door mijn ouders.
Opgeteld de totale 4 jaar zijn mijn ouders nóóít op bezoek geweest of enige betrokkenheid getoond. Tegen het einde tijdens de verblijfsduur in het Noviciaat ben ik 's-morgens in de Kapel ingestort. Het zal 3 dagen duren voordat ik weer aanspreekbaar was. Broeder Magister vertelde mij dat ik de duivel op bezoek had gehad !
Weer hersteld naderde ik m'n 18e verjaardag en het besluit stond toen vast - wat de gevolgen ook zullen worden - ik moest daar weg !
De kloosternaam Nicasius welke mij was toebedeeld, heb ik achter mogen laten en kreeg ik weer m'n eigen naam terug: Chris Rongen.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 21 maart 2019 om 10:27 uur

Beste Chris, ongelooflijk dapper dat je je verhaal vertelt, zeker onder je eigen naam. De intense eenzaamheid uit je relaas klinkt als een oorverdovende stilte door je woorden heen. Ik denk dat het niet is voor te stellen hoe dat moet zijn geweest, als je het niet zelf hebt meegemaakt.

Het getuigt van een enorme veerkracht dat je hier dan je openhartige verhaal uit de doeken doet. Hopelijk geeft het kracht aan anderen die vergelijkbare situaties hebben moeten doorstaan. Veel dank voor je reactie.

Jac Duis zei op 25 maart 2019 om 14:55 uur

Beste Marilou Nillesen
Ik heb ongeveer 1 jaar geleden mijn relaas toegezonden. Kan vermeld worden onder de naam van toen; broeder Thomas.
MVG Jac Duis

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 26 maart 2019 om 12:36 uur

Dank voor je berichtje, Jac. Even voor de zekerheid; staat dat verhaal al online? Op onze site? Dan maak ik graag een verwijzing hiernaar.

Of begrijp ik je opmerking niet goed?

Chr.Rongen ( nicasius ) zei op 27 maart 2019 om 11:50 uur

t.a.v. Thijs de Leeuw,
Mijn beide ingezonden reacties welke ogenschijnlijk zoek waren,
zijn ' boven water !' en geplaatst door Marilou Nillissen onder Wierook etc. Ik zocht tevergeefs bij BHIC. Probleem opgelost, nietwaar !
MVG.
Nicasius.

Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 27 maart 2019 om 12:08 uur

@Nicasius: ah, gelukkig maar! Ik zal ze eens bekijken. Hartelijke groet,

Jan Baselmans zei op 3 april 2019 om 17:13 uur

In de jaren 1958/1960 was ik er aanwezig!
Was lid van het koor en heb hierbij goede herinneringen aan broeder Robertus, de dirigent. Als ik een Gregoriaanse mis hoor, zing ik dikwijls nog mee! Ook aan broeder Bonefatius die onze begeleider was en onze coach in de vrije tijd heb ik nog dikwijls gedacht.
In het begin had ik heimwee, wat me goed is bijgebleven.
Toen ik weer thuis was, moest ik weer wennen om een plaatsje te vinden in een gezin van tien in een klein huisje en om nieuwe vrienden te maken. Dit was moeilijker dan ik dacht. Alles is goed gekomen en ik kijk er positief op terug! De enkele foto's die ik er van had zijn volgens mij door mijn familieleden geleend en die nog in mijn bezit zijn heb ik dikwijls met een goed gevoel bekeken.

Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 4 april 2019 om 10:07 uur

Leuk dat je onze site bezoekt, Jan! Wel apart zeg, dat je na thuiskomst van het internaat weer zo moet wennen aan je ouderlijk huis. In veel verhalen gaat het over de moeilijke overgang van het ouderlijk huis naar het internaat, maar inderdaad, het omgekeerde zal voor veel leerlingen óók waar zijn geweest. Het moet wel een vreemde ervaring zijn geweest, om zo plotseling weer buiten de poort te staan en die hele kostschoolwereld achter je te laten om nooit meer terug te keren. Goed om te horen trouwens dat je zo positief terugkijkt op je verblijf op Mariahof. Hield je nog wel contact met vrienden van het internaat?

Jac Duis zei op 4 april 2019 om 11:54 uur

Aan Marilou: Mijn relaas staat niet in deze opstelling. Kan daarin een plaats krijgen.

Jan Baselmans.......komt mij bekend voor. Mijn moeder heette Trees Baselmans uit Bladel.
MVG Jac Duis

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 4 april 2019 om 13:34 uur

Bedankt Jac, volgens mij heb ik het gevonden. Ik neem aan dat je aan deze reacties refereert?

https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/de-broeders-penitenten-cfpsf

Jo van Ras zei op 14 april 2019 om 17:10 uur

Na het lezen van een artikel van Tom Tacken in het Brabants Dagblad van zaterdag 13 april 2019 heb de site “wierookwijwaterenworstenbrood” aangeklikt en tot mijn verrassing wordt ook het Juvenaat Mariahof als kostschool genoemd! Ik heb daar mogen toeven van 1957 tot 1961, als klasgenoot van Jan Witlox. Het rijke roomse leven was toen kennelijk al op zijn retour! We deden in 1961 MULO-examen. Slagingspercentage: 100%. (Aantal kandidaten:3!) Een van de voor mij plezierige bijkomstigheden was, dat ik na een “test” opgenomen werd in het koor van Broeder Robertus. Het Gregoriaans voerde toen nog duidelijk de boventoon. Het werd al tijdens de lagere school-periode met de paplepel ingegeven. Toen mijn stem brak mocht ik een jaar niet meezingen. Nadien hebben we meerdere malen meegemaakt dat de KRO-radio rechtstreeks vanuit de kapel een mis op zondag uitzond. Na weken van extra repetities werd een week voor de betreffende uitzending een extern dirigent (Remi Schelstraete) uit Nijmegen ingehuurd om de puntjes op de “i” te zetten. Ik herinner me nog dat hij vanuit Nijmegen op de motor naar Tilburg kwam en dat hij er dan een week logeerde. Ik denk er graag aan terug. Vanaf 2000 zing ik weer in een Gregoriaans Koor, aanvankelijk in Moergestel, en na onze verhuizing naar Heesch ben ik lid geworden van Les Chanteurs Gregoriens in Uden. (www.leschanteursgregoriens.nl) Tot mijn aangename verrassing kom ik daar twee oud-juvenisten tegen!

Ja, ik denk met een warm hart terug aan mijn juvenaatsperiode. Na driekwart jaar postulaat/noviciaat hield ik het voor gezien! Dat was wel even wennen! Ik merkte dat mijn leeftijdsgenoten heel wat “levenswijzer” waren dan ik. Ik vond een baan als jongste bediende op een kantoor (ook een mannengemeenschap) waardoor er snel verandering kwam in mijn ietwat wereldvreemde achtergrond!

Hartelijke groet,

Jo van Ras

Jan Witlox zei op 15 april 2019 om 15:46 uur

Ja Jo,
ik keek weer even terug naar de foto van onze "eindexamenklas" van 3 personen, waarvan wij tweeën met nog twee anderen doorgingen naar Boekel. We hebben in het verleden al persoonlijk herinneringen opgehaald.
Ik zou vanaf deze plaats aan Jan Baselmans willen vragen of hij op het juvenaat meespeelde met het stuk voor ouderdag "de Kinderkruistocht"? Dan heb ik nog wel enkele foto's voor hem. Geen geweldige kwaliteit, maar herkenbaar.
En voor Chris Rongen (Nicasius) het volgende: Het was gebruikelijk dat bij aanvang van het postulaat je een kloosternaam kreeg. Je verjaardag werd dan niet meer gevierd, maar je naamdag (van de heilige wiens naam je had). Men had graag, dat kloosternamen die niet meer ingevuld waren, door overlijden of vertrek, als eerste weer gekozen werden. Of je moest een goede reden hebben voor een persoonlijke voorkeur.
Zo kreeg iemand van onze "lichting" de naam Nicasius. Was wel even wennen de eerste dagen. Deze medebroeder vroeg me dan ook: Hoe heet ik alweer? Om de een of andere reden kon ik dat wel onthouden.

Jan Baselmans zei op 15 april 2019 om 18:10 uur

Ja Jan,
Daarin speelde ik mee.
Ik was de ridder die stierf op het podium!
Mail adres is: j.baselmans9@upcmail.nl
Alvast Bedankt.
Vriendelijke groeten,
Jan Baselmans

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: