skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Ans Holman
Ans Holman RA Tilburg
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Ans Holman
Ans Holman RA Tilburg

Oorlogsslachtoffers in ’s-Hertogenbosch: Enrico Marcolina

Enrico Marcolina werd in 1922 geboren als het vijfde kind in het huwelijk van de Italiaan Vicenzo Marcolina en de Bossche Louisa van Amelsfoort. Op de laatste gevechtsdag van de bevrijdingsweek van ’s Hertogenbosch (22-27 oktober 1944) werd hij op 26 oktober in de nabijheid van de Wilhelminabrug door een Duitse sluipschutter doodgeschoten.

Enrico Marcolina, ongeveer 20 jaar oud
Enrico Marcolina, ongeveer 20 jaar oud

Jeugd in ‘s-Hertogenbosch

Zijn vader Vincenzo Guiseppe Marcolina werd in 1886 geboren in Maniago (Italië), ongeveer 100 km ten noorden van Venetië. Na een langjarig verblijf vanaf 1902 in de Verenigde Staten kwam hij kortstondig weer terug in zijn vertrouwde geboorteplaats om in 1915 naar Nederland te gaan. Hij trok in bij een neef in Den Haag bij wie hij het vak van terrazzowerker leerde. Hij verhuisde naar ’s‑Hertogenbosch toen hij daar zijn grote liefde Louisa van Amelsfoort had ontmoet. Hij trouwde met haar op 21 juli 1916 en startte een eigen terrazzo-bedrijf dat hij in 1919 inschreef bij de Kamer van Koophandel en vestigde op nummer 12 in de Zusters van Orthenpoort, een zijstraatje van de Hinthamerstraat.

Samen met Louisa zou hij in de loop van veel jaren uiteindelijk 12 kinderen krijgen. Het gezin woonde aanvankelijk in de Sint Jacobstraat: op nummer 35 tot maart 1924 en vervolgens op nummer 13 tot september 1943. In 1943 verhuisden ze naar de ruime bovenwoning in de Hinthamerstraat 151.

Het gezin Marcolina met hun 12 kinderen in 1941 - de ‘Zilveren Bruiloft’ in Sint Jacobstraat 13; Enrico heeft hand op schouder van zijn moeder
Het gezin Marcolina met hun 12 kinderen in 1941 - de ‘Zilveren Bruiloft’ in Sint Jacobstraat 13; Enrico heeft hand op schouder van zijn moeder

Enrico was het vijfde kind en de tweede zoon. Na zijn schoolperiode (lagere school in de Verwerstraat, gevolgd door de Paulus-ULO in de St. Josephstraat) ging hij in het bedrijf van zijn vader werken. Een kortdurende uitstap naar de ijssalon van Lorenzo in Tilburg met het doel om daar het vak te leren (‘Italiaans IJs’ van Lorenzo was in Tilburg een begrip in die tijd) en later zelf een ijssalon te beginnen liep niet uit op een duurzame verandering van werkkring. In 1944 was hij dan ook nog als terrazzo-werker in de gemeentelijke boekhouding van ’s-Hertogenbosch gemeld.

Van Enrico werd gezegd dat hij een rustige en hardwerkende jongen was. In zijn vrije was hij veel bezig met voetbal als keeper bij de bekende Bossche vereniging BVV.

Oktober 1944: de bevrijdingsweek van ’s-Hertogenbosch

In de bevrijdingsweek van ’s-Hertogenbosch (22-27 oktober 1944) was hij overal en nergens in de stad maar vooral samen met vrienden te vinden. Op 26 oktober kwam hij bij zijn ouders thuis: hij had gehoord dat het huis bij beschietingen een voltreffer te incasseren had gekregen waarbij een groot deel van de keuken op de bovenste etage was verwoest. Hij kwam langs om te zien wat de schade was en of hij kon helpen.

In de loop van de middag werd hem gevraagd om geallieerde soldaten behulpzaam te zijn. Hij ging hen voor als gids om vanuit de Hinthamerstraat veilig terecht te komen bij de Wilhelminabrug. Daar waren nog stevige gevechten aan de gang tussen de geallieerden aan de stadszijde en de Duitse bezetters aan de stationszijde van de brug. In de loop van de middag moest hij daar de hoogste tol betalen voor zijn behulpzaamheid. Op een niet meer precies vast te stellen tijdstip werd hij door een Duitse sluitschutter dodelijk getroffen.

Overlijdensakte Enrico: tijdstip overlijden ‘onbekend’
Overlijdensakte Enrico: tijdstip overlijden ‘onbekend’

Kerkelijk afscheid

Bbidprentje bij het afscheid van Enrico in oktober 1944
Bidprentje bij het afscheid van Enrico in oktober 1944

Zijn lichaam werd overgebracht naar het Groot Ziekengasthuis waar in die dagen veel overledenen van de bevrijdingsstrijd terechtkwamen. Na identificatie werden lichamen als regel provisorisch in de tuin van de GZG begraven. Nabestaanden herinneren zich dat er al enkele dagen na zijn overlijden een afscheidsdienst was in de Sint Jacobskerk waarbij een lege kist bij het altaar stond.

Op 20 maart 1945 kwam Koningin Wilhelmina op bezoek in ’s-Hertogenbosch om de burgers en de bevrijde stad een hart onder de riem te steken. Vader Vincenzo viel als vader van een door Duits geweld omgekomen zoon de eer te beurt om bij de ontvangst van de koningin aanwezig te mogen zijn

Begraven op Orthen

Het heeft tot eind juni 1946 geduurd voordat zijn stoffelijke resten samen met die van een groot aantal andere provisorisch begraven overledenen van de vrijheidsstrijd vanuit de tuin van het GZG naar Orthen werden overgebracht.

Begrafenis op Orthen op 28 juni 1946
Begrafenis op Orthen op 28 juni 1946


Het graf van Enrico Marcolina anno 2021
Het graf van Enrico Marcolina anno 2021

Op zijn graf werd later een grafsteen geplaatst met passende tekst en daarop ook een op aluminium afgedrukte foto van Enrico (de eerste foto bij dit verhaal). Zijn graf is nu een van de weinige graven die nog resteren van mensen die in de bevrijdingsweek van de stad zijn omgekomen. In 2014 hebben Bossche veteranen in aanwezigheid van Enrico’s broers Lou en Vincent bij wijze van eerbetoon een krans en banier op het graf geplaatst.

Bossche veteranen op Commonwealth Memorial Day brengen  een eerbetoon bij Enrico’s graf in 2014
Bossche veteranen op Commonwealth Memorial Day brengen een eerbetoon bij Enrico’s graf in 2014

 

Reacties (11)

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 7 april 2022 om 16:26
Bijzonder indrukwekkend. "In de loop van de middag moest hij daar de hoogste tol betalen voor zijn behulpzaamheid", die woorden zeggen zo veel. Dank aan de schrijvers opdat we Enrico Marcolina niet vergeten.
Lilian zei op 9 april 2022 om 08:20
Mijn oom. Heb hem nooit persoonlijk gekend maar door de verhalen blijft hij levend. Dank daarvoor.
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 9 april 2022 om 16:32
Bedankt voor je bericht, Lilian, en ik ben het volledig met je eens. Dus inderdaad: veel dank aan de schrijvers van dit verhaal.
An Rensen zei op 11 april 2022 om 17:51
Dit verhaal was al in oktober 2021 geplaatst op de site van de Oorlogsgravenstichting. Mooi verhaal, maar waarom nu plotseling drie schrijvers?
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 15 april 2022 om 16:03
Hoi An, bedankt voor je berichtje! Ik neem achter de schermen even contact met je op voor wat meer toelichting.
Loes Strik- van Amelsvoort zei op 20 april 2022 om 12:21
Louisa was een nicht van mijn vader. Hij zal dit wel geweten hebben, maar hij wilde niet over de oorlog praten.
Volgens mij is de familie later naar de Oude Vlijmenseweg verhuisd.. mijn vader zei altijd: daar woont mijn nicht.
John Vermulst zei op 20 april 2022 om 16:33
Dit verhaal is vergelijkbaar met dat van Piet Kerssens, die eveneens sneuvelde bij de Wilhelminabrug. Opmerkelijk is dat Piet Kerssens wel wordt herdacht op 27 oktober, de bevrijding van ‘s-Hertogenbosch, maar Enrico Marcolina niet. Misschien toch iets voor de Kring Vrienden van ‘s-Hertogenbosch om ook hier jaarlijks aandacht aan te schenken?
Isabelle Michels zei op 21 april 2022 om 14:28
Dat doet de Kring Vrienden al enkele jaren op dezelfde herdenking van Piet Kerssens. Toen de familie Marcolina nog in de Hinthamerstraat woonde, woonde de familie Kerssens schuin tegenover hen. Piet en Enrico kenden elkaar.
John Vermulst zei op 21 april 2022 om 14:51
Hartelijk dank voor deze informatie!
Lilian Marcolina zei op 22 april 2022 om 13:17
@Loes Strik van Amelsfoort: Oh je bent familie! wat leuk. Mag ik een keer contact opnemen?
Norah zei op 22 april 2022 om 16:57
Ik ontdek net dat deze familie maar een paar huizen verder van mijn moeder, grootouders /overgrootouders in de Hinthamerstraat gewoond hebben, wat treffend.
Het doet me altijd deugd verhalen over Den Bosch te lezen, hoewel dit een hele trieste gebeurtenis geweest is.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:
Doe mee en vertel jouw verhaal!