i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Fijnaart en Heijningen , Oud en Nieuw Gastel
Tags:

en maakt ook deel uit van:

Atlas: Veren

Barlake (Barlaque) Veer

vertelde op 22 september 2010 om 16:08 uur

Het noordoostelijke deel van de voormalige gemeente Oud en Nieuw Gastel bestond begin zestiende eeuw nog uit buitendijkse slikken en gorzen. Rond 1550 werd dit gebied ingepolderd Het werd Heer Jansland genoemd, naar de plaatselijke heer, Jan IV van Glymes, markies van Bergen op Zoom.

In de polder werd een nieuw dorp gesticht, dat de naam Nieuw Gastel kreeg. Ten noorden van deze nieuwe polder lag het Barlake, een breed water gevormd door de samenstroming van Mark en Keene. Waarschijnlijk al kort na de inpoldering van Heer Jansland ontstond een veerverbinding tussen Nieuw Gastel en Fijnaart aan de overzijde van het Barlake.

Al in 1583 liep de nieuwe polder weer onder water: de Staatse troepen hadden in hun strijd tegen de Spanjaarden de dijken doorgestoken. De bevolking van dorp en polder moest voorlopig elders een veilig heenkomen zoeken. Maar niet voor lang: rond 1595 werden de dijken weer gedicht. Nieuw Gastel herleefde niet meer, maar het zogenaamde Barlake of Barlaque veer naar Fijnaart werd kort daarna wel weer in de vaart genomen.

In 1616 verpachtte de markiezin van Bergen op Zoom het dwers veer van de Fijnaert ofte Blake over op s’Heer Janslandt alias Nieuwgastel voor een bedrag van 42 gulden per jaar gedurende vijf jaar aan Cornelis Cornelissen. Deze moest natuurlijk zorgen voor goed materieel en personeel. Passagiers moesten met droge voeten van en op de pont kunnen stappen. In 1616 was dan ook bepaald dat de veerman voor stevige steigers aan beide oevers moest zorgen. Aan het einde van de eeuw waren die steigers intussen vervangen door twee veerdammen.

In de loop der tijd werd het water hier ter plaatse steeds verder getemd: waar eens de brede Barlake had gestroomd, lag begin negentiende eeuw het rustige riviertje de Dintel, waar de Keenehaven in uitstroomde. Aan de noordelijke kant was inmiddels het gehucht Barlaque gegroeid. Het veer over de Dintel bestond nog steeds, zij het slechts als voetveer.

De veerman - in 1806 was dat Wouter van Steenoven - pachtte naast het veer ook het veerhuis en de brug over de Keene, die de verbinding vormde tussen Fijnaart en Standdaarbuiten.

In de loop van de negentiende eeuw - wanneer precies is onbekend - is het Barlakeveer opgeheven. De naam leeft nog voort in een drietal straatnamen: de Barlaqueseweg in Oud en Nieuw Gastel, de Blaaksedijk in Fijnaart en de Barlaaksedijk in Standdaarbuiten.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (4)

keesjongenelen zei op 25 januari 2013 om 15:41 uur

wij zijn aan het uitzoeken van de straat volgens ons ik ben er geboren in de barlaqueweg maar ik ken hem het beter als de blokseweg in oud gastel noord brabant

Mariƫt Bruggeman bhic zei op 28 januari 2013 om 09:59 uur

Beste Kees,
op de website van het <a href="http://www.regionaalarchiefwestbrabant.nl/zoeken/films-en-fotos/resultaat/weergave/record/layout/default?id=c39aee90-d156-11df-8ddc-86e145576265" target="_blank">Regionaal Archief West-Brabant</a> staat een foto waar als bijschrift bijstaat:
&quot;De Barlaqueseweg (in de volksmond de Blokseweg) in noordelijke richting met op de achtergrond de Sint Antoinedijk&quot;.
Met vriendelijke groeten,

Wil Zoeteman-Vogelaar zei op 21 juli 2013 om 12:30 uur

Mijn betovergrootvader, Willem Vogelaar,woonde in Fijnaart Heijningen, staat als veerschipper/veerman vermeld. Weet u hier iets meer over? Waar kan ik hier iets over terugvinden?
Rond 1850.

Annemarie van Geloven bhic zei op 22 juli 2013 om 14:24 uur

In de beschrijving van de gemeente Fijnaart, opgemaakt in 1827 door de taxateur van het kadaster (BHIC, toegang 17, inv.nr. 4193) worden twee pont- en schuitveren over de Mark genoemd, die met de bijbehorende veerhuizen verpacht werden door Domeinen: het Stampergatske veer, in 1827 de drukste van de twee veren - en het Prinsenlandsche veer. Het Stampergatske veer moet in elk geval rond 1850 nog bestaan hebben.

Een snelle blik in de inventaris van de Domeinkantoren in Noord-Brabant 1811-1941 (BHIC, toegang 100) leert dat de informatie over de periode rond 1850 wat beperkt is. Vanaf 1864 is die een stuk beter. Onder de sectie H van verpachtingen kunt u dan in de studiezaal op de locatie Den Bosch naar gegevens over uw betovergrootvader zoeken. Maar dan moet hij in 1864 nog wel veerman zijn geweest..

Wilt u eens door de inventaris van de Domeinkantoren (toegang 100) neuzen, dan kan dat via het groene domein Onderzoek op onze website.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 24 september 2010 om 10:56 uur

Veer Oudenbosch-Dordrecht

vertelde op 24 september 2010 om 12:27 uur

Veer bij Stampersgat

vertelde op 25 maart 2011 om 14:44 uur

De havens van Bergen op Zoom