i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Uden
Periode: 1940 - 2020
Tags:

Het karreke dat over de keien reed

vertelde op 13 februari 2019 om 09:06 uur

Voor het vervoer van materiaal naar een karwei of andere bestemmingen maakte Vader een handkarretje dat net als de boerenkar over keien en zandwegen voortratelde. Op de vraag naar een afbeelding bij dit verhaal antwoordde Luciën Bressers van Udens Archief zelfs met “óns karreke”!

In de jaren veertig werd het als noodoplossing uitgeleend aan de tegenover gelegen zuivelfabriek voor het venten van melkproducten. Het karretje kreeg het opschrift: RK. Ver. Coöp. Zuivelfabriek H. Henricus. In 1947 poseerde  melkman Martien Daverveld met vrouw en kind in winters Uden. Kan iemand nog herkennen waar dat geweest moet zijn?

Het wagentje was pas in de late middag weer beschikbaar en dat gaf moeilijkheden bij de bezorging van een doodskist. Het ‘laatste koffer’ werd noodgedwongen op een ladder gezet, uiteinde ervan op de schouders en lopend tussen de burries naar het sterfhuis gebracht: een komische gezicht!

De broers werden te voet naar buurtschap Kleuter gestuurd met de melkgeit die ritsig was voor een ontmoeting met de bok. Halverwege verzette het beest geen stap meer. Zij ging zelfs op haar knieën. De ene broer haalde thuis ‘t karreke op, terwijl de andere het beest gezelschap hield. Het dier werd op het vervoermiddel geplaatst, en vooruit met de geit, op weg voor de ’strijd.’

Een volgende opdracht in de oorlogsjaren was op een snikhete dag planken op te halen in Loosbroek. Via Bedaf was het nog een zandweg, voor de terugweg toch een verharde weg door Nistelrode. Uitgeput en dorstig namen zij op buurtschap Vijfhuis bij Grutje een tussenstop, thuis aangekomen hadden ze zo’n 25 km afgelegd.

In de jaren veertig was Vader midden in het kersenseizoen door zijn voorraad slanke Noorse spar voor de kersenladders heen. Werd ik met de jongste broer erop uitgestuurd naar Vugts houthandel in Veghel, aan de Zuid Willemsvaart.

Spijbelend van school vertrokken we woensdag bij het eerste ochtendgloren. De heenweg ging via de onverharde Hulstheuvel, verderop deden we ons even te goed aan de overhangende kersen. In Veghel stond het personeel van de Houtzagerij perplex, dat wij als kind op dat vroege uur al op de been waren.

De 26 kilometer (v.v.) lange route met het met meters lange sparren beladen Mallejanneke leidde door het centrum van Veghel en Uden. Na een regenbui schoven we op tijd bij ons Moeke aan de keukentafel aan voor het warme middagmaal.

Meestal wordt handvervoer duwend voortbewogen, maar dat kost bij een onverharde weg meer energie: je duwt de wielen in het losse zand. Trekken was minder vermoeiend, merkten we. Over duurzaamheid gesproken: ‘wat vader maakt, gaat jaren mee’. Dit vervoermiddel heeft inmiddels een tachtigjarige geschiedenis. Het heeft ondertussen talloze lasten gedragen en kilometers afgelegd, terwijl het geluid van de stalen reep aan vroeger herinnert.

In de studentenstad Leiden bezocht ik jaren geleden nog het Handkarrenmuseum van wagenmaker J. de Groot - geen familie - maar dat is definitief gesloten. Daarvan rest alleen nog het boek.

Bij de ombouw naar het Mallejanneke nam jongere broer het fraaie  achterbèrt  in bescherming dat ik onlangs restaureerde. Technische gegevens: spoorbreedte is 815 mm, wieldoorsnee ook 815 mm en de velgbreedte 55 mm.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (7)

Luciën Bressers
Luciën Bressers zei op 13 februari 2019 om 13:12 uur

Rini, ik dacht dat ik je al had doorgegeven dat de foto is gemaakt op de Oude Kerk, het huidige het Piusplein. Midden achter bakker J. Kersten.

Rini de Groot zei op 13 februari 2019 om 13:47 uur

Sorry, Luciën klopt dat gegeven had ik niet overgenomen
het is nu voor iedereen bekend. Bedankt.

Rini. zei op 21 februari 2019 om 20:57 uur

M'n oudste broer (91) herinnerd nog dat de groentekar in Uden van Pèrke van den Oever voortgetrokken werd door de onder de kar bevindende hond.
Maar ook in Best het geval met de melkboer Kees Pap, werd me verteld.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 25 februari 2019 om 12:59 uur

Bedankt voor je berichtjes, Rini. Uit onze fotocollectie blijkt dat honden heel vaak de kar trokken, toen:

https://www.bhic.nl/memorix/images/search/?mode=gallery&view=horizontal&q=hondenkar&page=1

Albert
Albert zei op 25 februari 2019 om 13:59 uur

Pérke van den Oever heb ik ook gekend toen ik in 1948 in Uden op het postkantoor werkte en bij Nolda Thijssen in de Bitswijk in pension was.

Rini de Groot. zei op 2 oktober 2019 om 20:49 uur

Het afgebeelde handkarreke werd ook uitgeleend, evenals een kruiwagen, aan de Centrale keuken in Uden, gevestigd in het houten Veilinggebouw. Eet plaats voor de in Uden ondergebrachte evacués. In de periode van 21 oktober 1944 t/m 10 april 1945.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 3 oktober 2019 om 09:14 uur

Mooie aanvullingen, Albert en Rini. Bijzonder dat op deze manier ook de jaren veertig weer enigszins tot leven worden geroepen. Dank daarvoor.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 27 februari 2012 om 20:29 uur

Kersenladders tot in de hemel

vertelde op 26 oktober 2015 om 10:36 uur

Koffer voor je laatste reis

vertelde op 7 november 2016 om 12:49 uur

Handgrepen voor het laatste koffer