i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Veghel
Periode: 1825 - 2011
Tags:

en maakt ook deel uit van:

Atlas: Havens

Veghelse haven

vertelde op 17 maart 2011 om 11:38 uur

Een van de sprekendste voorbeelden van de positieve relatie tussen water en economie, is het dorp Veghel. Hoewel Veghel al in de achttiende eeuw een aanzienlijk dorp in de Meierij was, kreeg het pas zijn grote economische opbloei na de aanleg van de Zuid-Willemsvaart en de verbinding daarmee via zijn haven.

Het gemeentebestuur zag het belang van een aansluiting op de Nederlandse binnenwateren al vroeg in: in 1809 vroegen de notabelen aan koning Lodewijk Napoleon tijdens diens bezoek aan Veghel of men het riviertje de Aa mocht kanaliseren en het zo ontstane kanaal dan toepasselijk ‘Lodewijksvaart’ noemen. Dat plan ging niet door.

Maar toen de Zuid-Willemsvaart werd aangelegd, greep men direct zijn kans. Er kwam een haven, die tot in de kom van Veghel reikte, waardoor het dorp een interessante vestigingsplaats werd voor bedrijven. De economische groei die daarmee gepaard ging, kwam vanaf het midden van de negentiende eeuw goed op gang.

Het Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden van A.J. van der Aa meldde in 1848: “Veghel is een groot dorp, liggende zeer vermakelijk aan de Aa (…). Men heeft er eene haven, die in de Zuid-Willemsvaart uitloopt, en in 1825 is aangelegd. Door dit middel van vervoer te water, is er de koophandel zeer toegenoomen. Naar ‘s Hertogenbosch en terug varen geregeld schepen; evenzoo op Amsterdam, Zaandam, Rotterdam en Schiedam. Aan de havenkom vormen de winkels, pakhuizen en herbergen eene levendige buurt, het Hoogeind genaamd.”

Met name in de jaren 1860-1870 vestigden zich veel mensen van buiten Veghel in het dorp, een groei die nog werd versterkt toen de haven een tram- en spoorverbinding kreeg. De vestiging van de NCB (Noordbrabantse Christelijke Boerenbond) aan de haven in 1914 betekende een nieuwe impuls voor de ontwikkeling van het havengebied.

Feitelijk ontstond hiermee het eerste industrieterrein van Veghel: al in 1915 liet de CHV, de Coöperatieve Handelsvereniging van de NCB, hier een graansilo bouwen, een markant ontwerp van L.P.J. Kooken. In 1964 werd buiten de bebouwde kom een moderne industriehaven en het bedrijventerrein De Dubbelen aangelegd.

Het leidde tot een verder opbloei van met name de voedingsindustrie in Veghel. Maar ook de andere industrie, de handel en de dienstverlenende sector profiteerden. Er kwamen verschillende grotere transportbedrijven en groothandelsbedrijven naar Veghel.

De geplande verbreding van de Zuid-Willemsvaart, de bouw van een nieuwe overslaghaven én de aanleg van de A50 versterken de laatste paar jaar opnieuw de economisch gunstige ligging van Veghel. Enkele cijfers:

 

2005

2006

2007

Overslag in ton

1.177.100

1.047.900

1.188.500

Containers (in TEU*)

7.016

12.923

30.000

Aantal schepen    

4.210

* TEU (twenty-feet equivalent unit) is de standaardmaat voor zeecontainers. 1 TEU is een container van 20 feet (=6,1 m) lang, 8 feet (=2,44 m) breed en 8 feet 6 inch (=2,59 m) hoog.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (1)

Martien van Asseldonk zei op 20 maart 2014 om 01:03 uur

Dag,

Klein detail. De plannen van Veghel rond 1800-1810 gingen niet over het kalaniseren (rechter maken, loop veranderen) van de Aa, maar over het afronden van het uitdiepen en bevaarbaar maken van de rivier, waarmee men in 1809 bijna klaar was. Ook wordt als primair belang niet expliciet de aansluiting op de andere rivieren genoemd, hoewel dat ook wel een rol speelde, maar veeleer de aanvoer van stoffen, zoals haardas uit de Hollandse steden en 'beer' uit Den Bosach naar het Brabantse achterland en turf vanuit de Peel naar den Bosch. Grotendeels dus de 'binnenlandse' handel binnen het departement Braband zelf, en deels ook wel met het gebied daar buiten.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 23 augustus 2007 om 14:45 uur

De Veghelsche Schroefstoomboot Maatschappij, 1861-1962

vertelde op 10 juli 2008 om 09:16 uur

Slapend op de silo

vertelde op 15 maart 2011 om 17:22 uur

Havens in Noord-Brabant